استحقاق مدح و ذمّ - عرفان اسلامی جلد 10

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

عرفان اسلامی - جلد 10

حسین انصاریان

نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
افزودن یادداشت
افزودن یادداشت جدید

راستى ، همه ما بايد با توجه به پرونده عبادات ناقابل خود و گناهان زياد در برابر عظمت حق و عناياتش ، در مقام شرم و حيا و سرافكندگى و ذلت و خضوع و خشوع باشيم ، با اين وصف اگر ما را مدّاحان مدح كنند براى چه به مدحشان شاد شويم كه در خور مدح نيستيم و آن مدحى كه از ما مى‏شود در حقيقت ناشى از جهل مدّاح است و چيزى كه محصول جهل است خشنودى و خوشحالى ندارد و اگر ما را مذمّت كنند نبايد محزون گرديم كه به حقيقت در خور مذمتيم گرچه تمام عبادات جن و انس را داشته باشيم كه مذمّت تازيانه‏اى الهى ، براى جلوگيرى از طغيان و سركشى نفس چموش است !

به قول حضرت فيض :

  • ز غفلت تو تو را صد حجاب در پيش است بسى كتاب بخواندى كتاب خويش بخوان حساب كرده خود كن حساب در چه كنى عذاب روح مكن بهر مال دنيى دون ز بهر آنچه ز پس ماندت چه مى‏سوزى زمانى ار نكنى خواب در دل شب‏ها شود كه در لحدت وقت خواب در پيش است

  • صفاى چهره جان را نقاب در پيش است ز كرده‏هاى تو جان را كتاب در پيش است كه ماند از پس و روز حساب در پيش است عذاب قبر و سؤال و جواب در پيش است زمين حشر و تف آفتاب در پيش است شود كه در لحدت وقت خواب در پيش است شود كه در لحدت وقت خواب در پيش است

[ وَمَنْ لا يَقْدِرُ عَلى صَرْفِ الذَّمِّ عَنْ نَفْسِهِ وَلا يَسْتَطيعُ عَلى تَحْقيقِ الْمَدْحِ لَهُ كَيْفَ يُرْجى مَدْحُهُ اَوْ يُخْشى ذَمُّهُ ]

استحقاق مدح و ذمّ

هرگاه كسى مستحق مذمّت باشد و قدرت بر تحقّق علل حقيقى مدح براى خود نداشته باشد ، چه اميد مدح از او توان داشت و چرا بايد از مذمّتش ترسيد كه هر مدّاحى جز خدا و انبيا و ائمه عليهم‏السلام بر مدح و ذمّشان هيچ اعتبارى نيست ، از اين جهت بايد مدح و ذم اشخاص براى انسان فرقى نكند و تعريف و تكذيبشان براى آدمى مساوى باشد .

[ وَاجْعَلَ وَجْهَ مَدْحِكَ وَذَمِّكَ واحِدًا وَقِفْ فى مَقامٍ تَغْتَنِمُ فيهِ مَدْحَ اللّهِ عَزَّوَجَلَّ لَكَ وَرَضاهُ ، فَاِنَّ الْخَلْقَ خُلِقوا مِنَ الْعَجْزِ مِنْ ماءٍ مَهينٍ فَلَيْسَ لَهُمْ اِلاّ ما سَعَوْا ، قالَ اللّهُ عَزَّمِنْ قائِلٍ :
وَأَن لَّيْسَ لِلاْءِنسَانِ إِلاَّ مَا سَعَى [86] . وَلاَ يَمْلِكُونَ لِأَنفُسِهِمْ ضَرّاً وَلاَ نَفْعاً وَلاَ يَمْلِكُونَ مَوْتاً وَلاَ حَيَاةً وَلاَ نُشُوراً [87] ]

/ 215