د: زنده نگهداشتن اين واقعيّت که اجر و ثواب اخروي حجِّ مقبول، طبق بيانات مکرر اولياي الهي زايد الوصف و بيرون از حدِّ اندازهگيري است، بدون غفلت از اين معنا که اين اجر جزيل و پردامنه مناسب و در مقابل مجموعه حج است و براي هر عمل و عبادتي، پاداش همگون مقرّر است. بديهي است که اگر سخن از پاداش و جزاي الهي مطرح است هرگز با امور مادي و پاداشهاي دنيايي قابل مقايسه نيست و نميتوان تبشير الهي را با بشارتهاي انساني نظير دانست; کما اين که انذار الهي را نميتوان با تنذير انساني برابر گرفت. بعنوان نمونه به قسمتي از حديثي که از امام رضا ـ ع ـ در ارتباط با ثواب و اجر انجام حج رسيده است اشاره ميکنيم که حضرتشان فرمودند:
... و ما من احد يکثر الحج الاّ نبي الله ـ عزّ وجلّ ـ له بکل حجة مدينةً في الجنّة فيها غرف... (2)
در مقابل هر حجّي خداوند متعال مدينه و شهري در بهشت با غُرفهها و خانههاي متعدد بنا نموده و براي سالکان کويش آسايش تمام فراهم کرده است .
لازم به توضيح نيست که همه اينگونه واژهها، از باب تشبيه و تمثيل و تقريب به ذهن بيان شده و بايد امورات عالم غيب را بر اساس معيارهاي ديگري محاسبه نمود.
امر دوّم : نزاهت نفس از شوب گناه
راهيِ اين راه و مسافرِ اين سفر، بعد از شناخت موقعيّت و تأثير والاي حج و ايجاد شوق و اراده، به اوّلين نکتهاي که عملاً بايد بپردازد. همانا ازاله رجس و هجرت از رجز است که در طول مدت زندگي عالمانه يا غير عالمانه، بر جانش نشانده، آري من کسب سيّئةً و احاطت به خطيئته فاولئک اصحاب النار. (3)1 ـ ابراهيم: 37.
2 ـ محجة البيضاء، ج2، ص 15.
3 ـ بقره: 81.