ترجمه تفسیر المیزان جلد 16

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 16

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
لیست موضوعات
توضیحات
افزودن یادداشت جدید

‌صفحه‌ى 151

مورد بحث اين است كه: هر كس به خدا ايمان بياورد، و يا هر كس كه به زبان بگويد: من ايمان آوردم، اميد لقاى خدا را دارد، و اگر به جاى اين فرموده:" هر كس اميد لقاى خدا را دارد" از باب به كار بردن سبب در جاى مسبب است.

و مراد از" لِقاءَ اللَّهِ" قرار گرفتن بنده است در موقعى كه ديگر بين او و بين پروردگارش حجابى نباشد، هم چنان كه روز قيامت نيز اين چنين است، چون روز قيامت روز ظهور حقايق است، كه قرآن كريم در باره‏اش فرمود:" وَ يَعْلَمُونَ أَنَّ اللَّهَ هُوَ الْحَقُّ الْمُبِينُ- آن روز يقين مى‏كنند كه خدا حق آشكار است".

بعضى «1» از مفسرين در معناى" لقاى خدا" گفته‏اند:" مراد از آن، بعث است" بعضى «2» ديگر گفته‏اند:" مراد از آن رسيدن به عاقبت زندگى، و ديدار ملك الموت، و حساب و جزاء است" بعضى «3» ديگر گفتند:" مراد، ملاقات جزاى خدا، يعنى ثواب و يا عقاب اوست" بعضى «4» ديگر گفته‏اند:" مراد ملاقات حكم او در روز قيامت است". بنا بر بعضى از اين وجوه كلمه" رجاء" به معناى ترس است.

و اين وجوه خرافه‏گويى و دور از ظاهر كلام است، كه هيچ احتياجى به ارتكاب آنها نيست، مگر آنكه بگوييم خواسته‏اند" لِقاءَ اللَّهِ" را به لازمه معنايش تفسير كنند. (پس معناى صحيح همان است كه گفتيم لقاى هر چيز علم يافتن به وجود او است، و روز قيامت مردم به حقانيت خدا علم پيدا مى‏كنند، و لقاى علمى برايشان حاصل مى‏شود).

" فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ"- كلمه" أجل" به معناى غايت و نهايتى است كه زمان دين و يا هر چيز ديگرى بدان منتهى مى‏گردد، گاهى هم اطلاق مى‏شود به مجموع زمان دين، نه آخر آن، ولى استعمالش غالبا در همان معناى اول است.

و" أَجَلَ اللَّهِ" عبارت است از آن غايتى كه خدا براى لقاى خود معين كرده. و آن آمدنى است، و هيچ شكى در آن نيست، و در اين جمله خداى تعالى مطلب را در نهايت درجه تاكيد فرموده، و لازمه حتمى بودن اين اجل يعنى روز قيامت اين است كه بنده خدا در باره آن مسامحه روا ندارد، و آن را سبك نشمارد، و در ايمان حقيقى به خدا و صبر در برابر آن، و تحمل فتنه‏هايى كه به خاطر آن رو مى‏آورد كوتاهى ننموده و از دين خدا و ايمان به او برنگردد.

خداى تعالى با جمله" وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ" بر اين تاكيد افزوده، چون وقتى خداى‏

(1 و 2 و 3 و 4) روح المعانى، ج 20، ص 137.

/ 593