ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 118


" يا حَسْرَةً عَلَى الْعِبادِ ما يَأْتِيهِمْ مِنْ رَسُولٍ إِلَّا كانُوا بِهِ يَسْتَهْزِؤُنَ" يعنى اى حسرت و ندامت بر بندگان. و اين تعبير بليغ‏تر از آن است كه ندامت را براى آنان اثبات كند، مثلا بفرمايد: مردم قريه دچار ندامت و حسرت شدند. و اما سبب حسرت و اينكه چرا دچار آن شدند، در جمله" ما يَأْتِيهِمْ مِنْ رَسُولٍ ..." آمده و مى‏فرمايد:" به علت اين دچار حسرت شدند كه هر چه رسول به سويشان آمد، به استهزايش پرداختند".


از اين سياق به خوبى برمى‏آيد كه مراد از" عباد"، عموم مردم است، و خواسته حسرت را بر آنان تاكيد كند، مى‏فرمايد: چه حسرتى بالاتر از اين كه اينان بنده بودند و دعوت مولاى خود را رد كرده تمرد نمودند، و معلوم است كه رد دعوت مولا شنيع‏تر است از رد دعوت غير مولا و تمرد از نصيحت خيرخواهان ديگر.


با اين بيان بى‏پايگى تفسير آن مفسرى «1» كه گفته:" مراد از" عباد" رسولان خدا، و يا ملائكه و يا هر دو است"، روشن مى‏شود، و همچنين بى‏پايگى اين گفتار كه مفسرى «2» ديگر گفته كه: در جمله" يا حَسْرَةً عَلَى الْعِبادِ ..." هر چند منظور از" عباد" مردمند و ليكن كلام مزبور سخن خداى تعالى نيست، بلكه دنباله سخن آن مرد است". پس معلوم شد كه جمله مذكور كلامى است از خداى تعالى نه دنباله سخن آن مرد.


" أَ لَمْ يَرَوْا كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لا يَرْجِعُونَ" در اين جمله همان كسانى را كه در جمله قبل عليه ايشان به حسرت ندا مى‏شد توبيخ مى‏كند. و كلمه" من القرون" بيان كلمه" كم" است، و" قرون" جمع" قرن" است، كه به معناى مردمى است كه در يك عصر زندگى كنند.


و جمله" أَنَّهُمْ إِلَيْهِمْ لا يَرْجِعُونَ" بيان جمله" كَمْ أَهْلَكْنا قَبْلَهُمْ مِنَ الْقُرُونِ" است، و ضمير جمع اولى به قرون، و دومى و سومى به عباد برمى‏گردد.


و معناى آيه اين است كه: آيا از بسيارى هلاك شدگان عبرت نمى‏گيرند كه در قرون گذشته به امر خدا هلاك شدند؟ و به اخذ الهى ماخوذ گشتند، و ديگر به عيش و نوش در دنيا بازنخواهند گشت؟


مفسرين در مرجع ضميرها، و نيز در معناى آيه اقوال ديگرى دارند كه چون از فهم دور است متعرض آنها نمى‏شويم.


_______________


(1 و 2) تفسير فخر رازى، ج 26، ص 63.


/ 614