ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 129


" وَ أَنْبَتْنا فِيها مِنْ كُلِّ زَوْجٍ بَهِيجٍ" «1».


در ضمن اين آيه اشاره مى‏كند به اينكه: مساله تزويج دو چيز با هم و پديد آوردن چيز سوم، اختصاص به انسان و حيوان و نبات ندارد، بلكه تمامى موجودات را از اين راه پديد مى‏آورد، و عالم مشهود را از راه استيلاد تنظيم مى‏فرمايد، و به طور كلى عالم را از دو موجود فاعل و منفعل درست كرده كه اين دو به منزله نر و ماده حيوان و انسان و نباتند، هر فاعلى با منفعل خود برخورد مى‏كند و از برخورد آن دو، موجودى سوم پديد مى‏آيد، آن گاه خدا را تنزيه كرده، مى‏فرمايد:" سُبْحانَ الَّذِي خَلَقَ الْأَزْواجَ كُلَّها مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ- منزه است خدايى كه همه جفت‏ها را آفريده". پس جمله مذكور به دلالت سياق، انشاى تنزيه و تسبيح خداست، نه اينكه بخواهد از منزه بودن او خبر دهد.


و جمله" مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ" با جمله بعديش، بيان براى ازواج است. آنچه كه زمين مى‏روياند، عبارت است از نباتات، و ممكن هم هست بگوييم شامل حيوانات (كه يك نوع از آن آدمى است) نيز مى‏شود، چون اينها هم از مواد زمينى درست مى‏شوند، خداى تعالى هم در باره انسان كه گفتيم نوعى از حيوانات است فرموده:" وَ اللَّهُ أَنْبَتَكُمْ مِنَ الْأَرْضِ نَباتاً" «2» باز مؤيد اين احتمال ظاهر سياق است كه شامل تمامى افراد مبين مى‏شود، چون مى‏بينيم كه حيوان را در عداد ازواج نام نبرده، با اينكه زوج بودن حيوانات در نظر همه از زوج بودن نبات روشن‏تر بود. پس معلوم مى‏شود منظور از" مِمَّا تُنْبِتُ الْأَرْضُ- هر چه را كه زمين از خود مى‏روياند" همه گياهان و حيوانات و انسانهاست.


" و من انفسهم"- يعنى از خود مردم و" مِمَّا لا يَعْلَمُونَ" يعنى از آنچه مردم نمى‏دانند و آن عبارت است از مخلوقاتى كه هنوز انسان از وجود آنها خبردار نشده، و يا از كيفيت پيدايش آنها، و يا از كيفيت زياد شدن آنها اطلاع پيدا نكرده.


و چه بسا بعضى «3» در تفسير اين آيه گفته‏اند كه:" مراد از" ازواج" انواع و اصناف است، نه نر و ماده بودن موجودات، و معناى آيه اين است كه:" منزه است آن خدايى كه همه انواع موجودات را او آفريده" ولى آيات ديگرى كه متعرض خلقت ازواج است، با اين گفتار سازگار نيست، مانند آيه" وَ مِنْ كُلِّ شَيْ‏ءٍ خَلَقْنا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُونَ" «4» علاوه بر اين اصولا


_______________


(1) و رويانديم، در زمين از هر جفتى با طراوت و زيبا. سوره ق، آيه 7.


(2) خدا شما را از زمين رويانيد، و چه روياندنى. سوره نوح، آيه 17.


(3) تفسير كشاف، ج 14، ص 15.


(4) و از هر چيز دو زوج آفريديم، تا شايد شما متذكر شويد. سوره ذاريات، آيه 49.


/ 614