ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 135


و اگر در جمله" يسبحون" ضمير جمعى آورده كه خاص عقلا است، براى اين است كه: اشاره كند به اينكه هر يك از اجرام فلكى در برابر مشيت خدا رام است و امر او را اطاعت مى‏كند، عينا مانند عقلا، هم چنان كه اين تعبير در جاى ديگر نيز آمده و فرموده:" ثُمَّ اسْتَوى‏ إِلَى السَّماءِ وَ هِيَ دُخانٌ فَقالَ لَها وَ لِلْأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ" «1».


مفسرين در جملات آيه مورد بحث آراى ديگرى دارند، آرايى مضطرب كه ما از نقل آنها خوددارى كرديم، اگر كسى بخواهد مى‏تواند به تفاسير مفصل مراجعه كند «2».


" وَ آيَةٌ لَهُمْ أَنَّا حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ فِي الْفُلْكِ الْمَشْحُونِ" راغب مى‏گويد:" كلمه" ذرية" در اصل به معناى فرزندان خردسال است، ولى در استعمالهاى متعارف در خردسالان و بزرگسالان هر دو استعمال مى‏شود، هم در يك نفر به كار مى‏رود، و هم در چند نفر، ولى اصلش به معناى چند نفر است «3».


و كلمه" فلك" به معناى كشتى است. و كلمه" مشحون" به معناى مملو است.


اين آيه شريفه آيت ديگرى از آيت‏هاى ربوبيت خداى تعالى را بيان مى‏كند، و آن عبارت است از جريان تدابير او در درياها كه ذريه بشر را در كشتى حمل مى‏كند و كشتى از آنان و از اثاث و كالاى آنان پر مى‏شود، و از يك طرف دريا به طرف ديگر دريا عبور مى‏كنند و دريا را وسيله و راه تجارت و ساير اغراض خود قرار مى‏دهند.


آرى كسى ايشان را در دريا حمل نمى‏كند، و از خطر غرق حفظ نمى‏كند، مگر خداى تعالى، چون تمامى آثار و خواصى كه بشر در سوار شدن به كشتى از آنها استفاده مى‏كند، همه امورى است كه خدا مسخرش كرده، و همه به خلقت خدا منتهى مى‏گردد، علاوه بر اين، اين اسباب اگر به خدا منتهى نشود، هيچ اثر و خاصيتى نخواهد داشت.


و اگر حمل بر كشتى را به ذريه بشر نسبت داد، نه به خود بشر، و خلاصه اگر فرمود:


" حَمَلْنا ذُرِّيَّتَهُمْ" و نفرمود:" حملناهم" به اين منظور است كه به اين وسيله غرق محبت و مهر و شفقت شنونده را تحريك كند.


_______________


(1) سپس بر آسمان كه دودى بود بپرداخت، پس به آن و به زمين فرمود: چه به طوع و رغبت خود و چه با اكراه بياييد. گفتند: مى‏آييم با طوع و رغبت. سوره حم سجده، آيه 11.


(2) تفسير قرطبى، ج 15، ص 33. و تفسير فخر رازى، ج 26، ص 75.


(3) مفردات راغب، ماده" ذرو".


/ 614