ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 147


پناهنده رحمت خدا مى‏كنند و مى‏گويند:" اين همان بعث و جزايى بود كه رحمان وعده مى‏داد".


همين گفتارشان نيز از در نيرنگ و كيدى است كه: در دنيا به آن خو گرفته بودند، هر وقت دشمن بر آنان غلبه كرد، شروع مى‏كردند به تملق و اظهار ذلت و اعتراف به ظلم و تقصير. و در آخر با جمله" وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ" حقانيت رسولان را تصديق مى‏كنند.


از بيان گذشته چند نكته روشن مى‏شود:


اول اينكه: چرا در هنگام بعث، واويلا مى‏گويند.


دوم اينكه: چرا اول مى‏پرسند: چه كسى آنان را از مرقدشان برانگيخته و سپس اقرار مى‏كنند به اينكه: اين همان وعده‏اى است كه رحمان داده، و نيز اقرار مى‏كنند به حقانيت و صدق مدعاى مرسلين، با اينكه ظاهر آن سؤال اين است كه به همه اين مطالب جاهلند.


سوم اينكه: جمله" مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا" و جمله" هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ ..." هر دو از سخنان كفار است.


ولى بعضى «1» از مفسرين گفته‏اند: جمله" وَ صَدَقَ الْمُرْسَلُونَ" عطف است بر جمله" وَعَدَ الرَّحْمنُ" كه كلمه" ما" بر سر آن است و" ما" يا مصدريه است و يا موصوله. و (براى دفع اين اشكال كه چگونه كسى كه نمى‏داند چه كسى او را زنده كرده خودش مى‏گويد رحمان زنده كرده) گفته‏اند: جمله" هذا ما وعده الرحمن ..." جوابى است كه: خدا و يا ملائكه و يا مؤمنين از سؤال كفار كه گفتند:" چه كسى ما را از خوابگاهمان برانگيخت؟" داده‏اند.


و بر خواننده پوشيده نيست كه اين تفسير خلاف ظاهر آيه است، مخصوصا در صورتى كه كلمه" ما" را مصدريه بگيريم. و اگر جمله" هذا ما وَعَدَ الرَّحْمنُ" جواب خداى سبحان و يا ملائكه از سؤال كفار باشد كه پرسيدند:" مَنْ بَعَثَنا مِنْ مَرْقَدِنا" بايد در جواب آن كه سؤال از فاعل است، فاعل معرفى شود، نه فعل فاعل، چون آنها پرسيدند:" چه كسى ما را از مرقدمان برانگيخت" بايد بفرمايد:" رحمان"، نه اينكه بفرمايد:" اين آن وعده‏اى است كه رحمان مى‏داد".


و توجيهى كه بعضى «2» در مقام رد اين اشكال كرده‏اند كه:" اين تعبير براى آن است كه كفرشان را به رخشان بكشد و بر آن، ملامتشان كند، علاوه بر اين اشاره به فاعل هم دارد"


_______________


(1 و 2) تفسير روح المعانى، ج 23، ص 32.


/ 614