ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 164


" وَ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ آلِهَةً لَعَلَّهُمْ يُنْصَرُونَ" هر چه ضمير جمع در اين آيه است به مشركين برمى‏گردد، چون مشركين بودند كه به جاى خدا خدايانى ديگر براى خود گرفتند به اميد اينكه آن خدايان ياريشان كنند. و مراد از" آلهه" همان اصنام و يا شياطين و يا فرعونهاى بشرى است، نه آن آلهه‏اى كه از جنس ملائكه مقربين، و يا اوليائى از انسانها براى خود اتخاذ كرده بودند، براى اينكه با ذيل آيه كه مى‏فرمايد: و هم لهم جند محضرون- و مشركين براى آلهه لشكرى هستند كه در قيامت براى جزا حاضر مى‏شوند" نمى‏سازد، چون ملائكه مقرب خدا و اولياى او، در اين جريان گناهى ندارند تا براى كيفر حاضر شوند.


و اينكه مشركين خدايانى مى‏گرفتند به اين اميد بوده كه آن خدايان ايشان را يارى كنند چون عامه مشركين اين اعتقاد غلط را داشتند كه تدبير امورشان به اين خدايان واگذار شده، و خير و شرشان هر چه هست در دست خدايان قرار گرفته، در نتيجه آن خدايان را عبادت مى‏كردند، تا با عبادت خود از خويشتن راضى‏شان كنند، و در نتيجه بر ايشان خشم نگيرند و نعمت را از ايشان قطع ننموده و يا بلا و نقمت نفرستند.


" لا يَسْتَطِيعُونَ نَصْرَهُمْ وَ هُمْ لَهُمْ جُنْدٌ مُحْضَرُونَ" يعنى آن آلهه‏اى كه مشركين، خداى خود گرفته‏اند نمى‏توانند مشركين را يارى دهند، براى اينكه هيچ خير و شرى را مالك نيستند.


[معناى جمله:" وَ هُمْ لَهُمْ جُنْدٌ مُحْضَرُونَ" كه در باره احضار مشركين و آلهه شان در قيامت است‏]


و در جمله" وَ هُمْ لَهُمْ جُنْدٌ مُحْضَرُونَ" ظاهر عبارت مى‏رساند كه ضمير اول به مشركين، و ضمير دوم به آلهه برمى‏گردد. و مراد اين است كه: مشركين لشكريان آلهه هستند، چون از لوازم لشكرى بودن، تبعيت و ملازمت است، و مشركين خود را تابع آلهه مى‏دانستند، نه آلهه را تابع خود. پس نمى‏شود گفت: آلهه براى مشركين جند و لشكر هستند.


و مراد از اينكه فرمود:" محضرون- حاضر خواهند شد" اين است كه: مشركين را در روز قيامت حاضر خواهند كرد تا كيفر شرك خود را بچشند. هم چنان كه خداى تعالى در جاى ديگر همين معنا را فرموده:" وَ جَعَلُوا بَيْنَهُ وَ بَيْنَ الْجِنَّةِ نَسَباً وَ لَقَدْ عَلِمَتِ الْجِنَّةُ إِنَّهُمْ لَمُحْضَرُونَ" «1» و نيز فرموده:" وَ لَوْ لا نِعْمَةُ رَبِّي لَكُنْتُ مِنَ الْمُحْضَرِينَ" «2» و حاصل معناى آيه اين مى‏شود: آلهه‏اى كه مشركين براى خود، خدا گرفته‏اند نمى‏توانند ايشان را يارى كنند. اين‏


_______________


(1) قرار دادند بين خدا و جن قرابت و نسبتى با اينكه جنيان مى‏دانند كه به زودى احضار خواهند شد. سوره صافات، آيه 158.


(2) اگر نعمت پروردگارم نبود من هم از احضار شدگان بودم. سوره صافات، آيه 57.


/ 614