ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 165


مشركين تابع و پيرو آلهه شدند و مطيع آنها گشتند، و در نتيجه در قيامت كه آلهه احضار مى‏شوند آنها نيز احضار خواهند شد.


اما اينكه بعضى «1» گفته‏اند: معنايش اين است كه مشركين خود را لشكر آلهه مى‏دانند و در دنيا از آلهه دفاع مى‏كنند. و يا آن كه: آلهه براى مشركين لشكريانى هستند كه براى عذاب مشركين در روز قيامت احضار مى‏شوند، چون در آن روز آلهه آتشگيره آتشى هستند كه مشركين با آن عذاب مى‏شوند، و يا چون بايد به مشركين فهمانده شود كه اين آلهه همانهايند كه شما اميد يارى از آنها داشتيد و امروز هيچ قدرتى بر نصرت شما ندارند، و يا براى اينكه مشركين را از شفاعت آلهه نااميد كنند، لذا آلهه را براى عذاب آنان احضار مى‏كنند تا مشركين بفهمند كه آلهه قدرت بر يارى و شفاعت ندارند. معانى بيهوده‏اى است.


" فَلا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ إِنَّا نَعْلَمُ ما يُسِرُّونَ وَ ما يُعْلِنُونَ" كلمه" فاء" كه بر سر جمله" فَلا يَحْزُنْكَ" درآمده فاى تفريع است از نهى از اندوه بر حقيقت آلهه‏اى كه اتخاذ كردند و آنها را پرستيدند به اميد آن كه ياريشان كنند، مى‏فرمايد:


وقتى حقيقت حال مشركين از اين قرار بود كه آن چيزهايى كه براى خود يار فرض كردند ابدا قدرت بر يارى ايشان نداشتند، و از سوى ديگر، هم مشركين و هم ياوران فرضيشان براى عذاب احضار مى‏شوند، پس ديگر تو از شرك ايشان غمگين مباش، براى اينكه ما از كار آنها غافل نيستيم تا بتوانند غافلگيرمان نموده از عذاب ما فرار كنند. پس تو از سخنان ايشان محزون مشو، كه ما از آنچه از سخنان خود را كه پنهان دارند و يا آشكار گويند با خبريم. اين بود آن مطالبى كه در خصوص آيه مورد بحث به نظر ما رسيد. البته ديگران وجوه ديگرى در تركيب آيه اظهار داشته‏اند كه چون بيهوده بودند از نقلشان صرفنظر كرديم.


" أَ وَ لَمْ يَرَ الْإِنْسانُ أَنَّا خَلَقْناهُ مِنْ نُطْفَةٍ فَإِذا هُوَ خَصِيمٌ مُبِينٌ" در اين آيه به مساله قيامت كه در سابق خاطرنشان كرده بود برگشت نموده و به دنبال انكار مشركين براى اثبات آن احتجاج مى‏كند و بعيد نيست كه بيان تفصيلى مطالب مشركين باشد كه جمله" فَلا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْ ..." اشاره اجمالى بدانست. و مراد از" رؤيت- ديدن" علم قطعى است، نه ديدن به چشم. و معنايش اين است كه: آيا انسان علم قطعى ندارد به اينكه ما او را از نطفه‏اى خلق كرديم؟ و نكره آوردن" نطفه" به منظور تحقير آن است. و كلمه" خصيم" به معناى دشمنى است كه بر خصومت و جدال اصرار مى‏ورزد. و استفهام در آيه‏


_______________


(1) روح المعانى، ج 23، ص 51.


/ 614