ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 19


خدا، عالم را اداره مى‏كنند، و اگر از ايشان بپرسند: آيا رازق و يا منعمى غير از خدا هست؟


خصومت و نزاع خاتمه نمى‏يابد، چون ممكن است در پاسخ بگويند بله آلهه رازق و منعمند، چون خدا تدبير امور عالم را به آنها واگذار كرده است، ولى اگر از ايشان پرسيده شود:" آيا خالقى غير از خدا هست؟" ديگر جز اعتراف به توحيد چاره‏اى ندارند، چون با وصف خالق اشاره شده به اينكه رازق و مدبر تنها كسى است كه خالق رزق باشد، و غير خالق نمى‏تواند رازق باشد، در نتيجه خصومت از بين مى‏رود، و ديگر نمى‏توانند بگويند: آلهه هم خالقند، چون خود مشركين اعتراف دارند به اينكه غير از خدا كسى خالق نيست، تا بتواند از آسمان و زمين رزق ايشان را برساند.


" لا إِلهَ إِلَّا هُوَ"- اين جمله متعرض مساله توحيد است، و تعظيم خدا را افاده مى‏كند، نظير جمله" قالُوا اتَّخَذَ اللَّهُ وَلَداً سُبْحانَهُ" كه مى‏فهماند جز خدا كسى معبود به حق نيست، چون كسى مستحق عبادت است كه بر شما انعام مى‏كند، و روزيتان مى‏دهد، و او غير از خدا نيست.


" فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ"- اين جمله توبيخى است متفرع بر برهان قبلى، يعنى حال كه امر بدين منوال است، و شما هم به آن اعتراف داريد، پس تا كى از حق روگردانى مى‏كنيد، و به سوى باطل مى‏گراييد، و از توحيد به سوى شرك مى‏رويد.


مفسرين در اعراب جمله" هَلْ مِنْ خالِقٍ غَيْرُ اللَّهِ ..." از آيه مزبور مشاجراتى طولانى دارند، و آنچه كه با تقرير برهان سابق مناسبت دارد، اين است كه بگوييم: كلمه" من" زايده است، كه تنها براى عموميت مطلب استعمال مى‏شود. و كلمه" غير اللَّه" صفت خالق است، كه از نظر اعراب تابع محل آن (خالق) است. به عبارت ساده‏تر اينكه كلمه غير را با ضمه مى‏خوانيم، به خاطر موصوف آن، يعنى كلمه" خالق" است هر چند در ظاهر مجرور" من" است، ولى در باطن مرفوع است، چون گفتيم كلمه" من" زايده است.


و همچنين جمله" يَرْزُقُكُمْ ..." صفت خالق است. و كلمه" من خالق" مبتدايى است كه خبرش حذف شده، و آن عبارت است از كلمه" موجود". و جمله" لا إِلهَ إِلَّا هُوَ" معترضه است و جمله" فَأَنَّى تُؤْفَكُونَ" تفريع بر ما قبل است.


" وَ إِنْ يُكَذِّبُوكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِنْ قَبْلِكَ وَ إِلَى اللَّهِ تُرْجَعُ الْأُمُورُ" اين آيه شريفه رسول خدا (ص) را تسليت مى‏دهد، كه اگر مردم بعد از شنيدن اين برهانهاى روشن باز تكذيب مى‏كنند، غصه مخور، كه اين رفتار مردم چيز نوظهورى نيست، بلكه قبل از تو نيز چنين بوده، كه هر پيغمبرى به سوى قومش مبعوث مى‏شده،


/ 614