بیشترتوضیحاتافزودن یادداشت جدید صفحه‌ى 182 مىكند كه گفتند:" وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ" «1» پس معلوم مىشود متصدى آوردن وحى يك نفر نيست، و نيز گفتند:" وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ" «2». و اينكه يك جا وحى را تنها به جبرئيل نسبت مىدهد و در مواردى ديگر به جماعاتى از ملائكه، منافات ندارد و نظير اين است كه: يك جا قبض ارواح را به خصوص ملك الموت نسبت مىدهد و مىفرمايد:" قُلْ يَتَوَفَّاكُمْ مَلَكُ الْمَوْتِ الَّذِي وُكِّلَ بِكُمْ" «3» و در جايى ديگر به فرشتگانى فرستاده از ناحيه خودش نسبت مىدهد و مىفرمايد:" حَتَّى إِذا جاءَ أَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنا" «4» و اين بدان جهت است كه اينان اعوان ملك الموت و ملك الموت رئيس ايشان است. سؤال ديگرى كه ممكن است براى خواننده پيش بيايد، اين است كه: چرا كلمات مخصوص به زنان را در باره ملائكه استعمال كرده و فرموده:" صافات" و" زاجرات" و" تاليات" و نفرموده:" صافون" و" زاجرون" و" تالون" و شايد همين تعبير دليل باشد بر اينكه مراد از اين سه كلمه، ملائكه نباشند. در جواب مىگوييم: اين تعبير ضررى به احتمال ما نمىزند، براى اينكه: وقتى سخن از جماعتى به ميان آيد، جايز است كه لفظ مؤنث را در باره آنان استعمال كرد، چون كلمه جماعت مؤنث است و" صافات" و" زاجرات" و" تاليات" به اعتبار لفظ جماعت، مؤنث آمده، و مؤنث لفظى است. از اول قرآن تا اينجا هيچ سورهاى با سوگند آغاز نشده بود و سوره صافات اولين سورهاى است كه با سوگند آغاز مىشود و خداى سبحان در كلام مجيدش به بسيارى از مخلوقات خود سوگند ياد كرده، از قبيل آسمان، زمين، خورشيد، ماه، ستاره، شب، روز، ملائكه، مردم، شهرها، و ميوهها، و اين نيست مگر به خاطر شرافتى كه در آنها هست و آن شرافت اين است كه: مخلوق خدايند و خدا قيوم آنها است كه خود منبع و سرچشمه همه شرافتها و ارزشها است. [توضيح اينكه سوگند به صافات، زاجرات و تاليات، متضمن استدلال براى" إِنَّ إِلهَكُمْ لَواحِدٌ" است] " إِنَّ إِلهَكُمْ لَواحِدٌ" خطاب در اين جمله به عموم مردم است. و سوگندهاى مزبور به خاطر همين جمله _______________ (1) ما (به وحى) نازل نمىشويم مگر به امر پروردگارت. سوره مريم، آيه 64. (2) ماييم كه همواره در صفيم، و ماييم كه هميشه مشغول تسبيح هستيم. سوره صافات، آيه 166 و 165. (3) بگو شما را ملك الموت قبض روح مىكند، كه موكل بر شما است. سوره سجده، آيه 11. (4) تا آنكه مرگ يكى از شما برسد، و فرستادگان ما روح او را قبض كنند. سوره انعام، آيه 61.
لطفا منتظر باشید ...
