ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 196


دلواپسى دارند، مى‏گويند:" هذا يَوْمُ الدِّينِ- اين روز جزاست" و نمى‏گويند:" هذا يوم البعث- اين روز قيامت است".


و اگر در اول آيه تعبير به ماضى آورد و فرمود:" قالوا- گفتند: اى واى بر ما" با اينكه هنوز نگفته‏اند، بلكه در قيامت خواهند گفت به خاطر اين است كه مساله معاد محقق الوقوع است.


بعضى «1» از مفسرين گفته‏اند:" جمله" هذا يَوْمُ الْفَصْلِ الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ" كلامى است كه كفار به يكديگر مى‏گويند. بعضى «2» ديگر گفته‏اند:" كلام ملائكه و يا خود خداى تعالى است كه به ايشان خطاب مى‏كند". آيه بعدى مؤيد احتمال دوم است، چون آن آيه به طور مسلم كلام خداست كه مى‏فرمايد:" محشور كنيد ستمكاران و قرين‏هاى آنان را و آنچه را كه به جاى خدا عبادت مى‏كردند".


[اشاره به وجه تسميه قيامت به" يوم الفصل"]


و كلمه" فصل" به معناى تميز بين دو چيز است، و اگر روز قيامت را روز فصل خوانده، بدين ملاحظه است كه آن روز روز جدا شدن حق از باطل است، روزى كه به حكم خدا و قضاى او بين حق و باطل و يا بين مجرم و متقى، جدايى مى‏افتد. و هر يك از ديگرى متمايز مى‏شود، هم چنان كه در جاى ديگر فرمود:" وَ امْتازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ" «3».


" احْشُرُوا الَّذِينَ ظَلَمُوا وَ أَزْواجَهُمْ وَ ما كانُوا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ فَاهْدُوهُمْ إِلى‏ صِراطِ الْجَحِيمِ" اين كلامى است از خداى تعالى به ملائكه، و معنايش اين است كه: ما به ملائكه گفتيم ايشان را محشور كنيد.


بعضى «4» از مفسرين گفته‏اند: اين آيه كلامى است از ملائكه كه به يكديگر مى‏گويند.


و كلمه" حشر"- به طورى كه راغب گفته- به معناى اين است كه جماعتى از مقرشان به زور اخراج شوند تا به سوى جنگ و امثال آن روانه گردند«5».


و مراد از" الَّذِينَ ظَلَمُوا"- به طورى كه آخر آيه هم آن را تاييد مى‏كند- مشركين هستند، البته نه همه مشركين، بلكه آن مشركينى كه در برابر حق عناد مى‏ورزند، و سد راه‏


_______________


(1 و 2) تفسير قرطبى، ج 5، ص 72.


(3) هان اى مجرمين امروز جدا شويد. سوره يس، آيه 59.


(4) روح المعانى، ج 23، ص 79.


(5) مفردات راغب، ماده" حشر".


/ 614