ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 198


شرابخواران با شرابخواران محشور مى‏گردند".


ليكن اين تفسير صحيح نيست، چون لازمه آن اين است كه مراد از" الَّذِينَ ظَلَمُوا" طايفه خاصى از اهل هر معصيت باشد و حال آنكه عبارت آيه با آن نمى‏سازد علاوه بر اين ذيل آيه شريفه هم كه سخن از معبودهاى باطل دارد با اين تفسير سازش ندارد.


بعضى «1» ديگر گفته‏اند:" مراد از" ازواج" زنان كافر ايشان است" ولى اين وجه نيز مانند وجه قبليش ضعيف است.


و از ظاهر جمله" وَ ما كانُوا يَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ" برمى‏آيد كه مراد از آن معبودها همان بتهايى است كه مى‏پرستيدند، چون ظاهر لفظ" ما- چيزهايى كه" همين بت‏ها است، چون اگر فرشتگان و يا جن و يا خدايان بشرى مراد بود، به جاى" ما" مى‏فرمود:" من- كسانى كه" پس آيه شريفه نظير آيه" إِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ" «2» مى‏باشد.


ممكن هم هست مراد از لفظ" ما" اعم از خدايان بى‏شعور و با شعور باشد، و در نتيجه شامل فراعنه و نمرودها هم بشود، ولى بنا بر اين احتمال هم، مفهوم" ما" شامل ملائكه و حضرت مسيح (ع) نمى‏شود، چون در جمله" إِنَّ الَّذِينَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِنَّا الْحُسْنى‏ أُولئِكَ عَنْها مُبْعَدُونَ" «3» اين دو طايفه استثنا شده‏اند.


[وجه تعبير به هدايت در" فَاهْدُوهُمْ إِلى‏ صِراطِ الْجَحِيمِ"]


" فَاهْدُوهُمْ إِلى‏ صِراطِ الْجَحِيمِ"- كلمه" جحيم" در قرآن يكى از اسمهاى جهنم است كه از ماده" جحمة" مشتق شده، كه- بنا به گفته راغب- «4» به معناى شدت سوزش آتش است.


و مراد از اينكه فرموده: ايشان را به سوى صراط جحيم هدايت كنيد، اين است كه ايشان را به سوى جهنم ببريد و در جهنم بيفكنيد، چون كلمه هدايت همه جا به معناى راهنمايى نيست، بلكه گاهى به معناى رساندن به هدف و مقصد است.


بعضى از مفسرين گفته‏اند:" اگر بردن به سوى دوزخ را هدايت به سوى آن خوانده، از باب استهزاء است".


در مجمع البيان گفته:" اين تعبير از اين جهت است كه كفار هم مانند ديگران لياقت‏


_______________


(1) مجمع البيان، ج 8، ص 441.


(2) شما و آنچه مى‏پرستيديد هيزم جهنميد. سوره انبياء، آيه 98.


(3) آنهايى كه از پيش، قلم ما احسان برايشان نوشته، از جهنم دور نگه داشته مى‏شوند. سوره انبياء، آيه 101.


(4) مفردات راغب، ماده" جحم".


/ 614