ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 200


شدند، ديگر كبرى برايشان نمانده تا تكبر كنند" خود دليل است بر اينكه: مراد از جمله" ما لكم لا تناصرون" اين است كه چرا از اطاعت حق استكبار نمى‏كنيد، همان طور كه در دنيا استكبار مى‏كرديد.


پس در حقيقت سؤال از يارى نكردن آنان يكديگر را در قيامت، سؤال از سبب استكبارى است كه در دنيا داشتند، پس با اين بيان روشن گرديد كه مورد بازخواست، عبارت است از هر حقى كه در دنيا از آن روى گردانيده‏اند، چه اعتقاد حق و چه عمل حق و صالح، و اين روگردانى آنان به دو جهت بوده: يكى كبر ورزيدن، و يكى هم پشت‏گرمى به داشتن ياران و كمك‏كاران.


[اعتراض كفار به بزرگان و رهبران خود در قيامت كه شما باعث گمراهى ما بوديد و جواب رؤساى كفر به پيروان خود]


" وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى‏ بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ ... إِنَّا كُنَّا غاوِينَ" اين شش آيه حكايت مخاصمه تابعين و متبوعين است كه در روز قيامت با يكديگر دارند، و اگر از اين مخاصمه تعبير به" تسائل- پرسش طرفينى" كرده، از اين جهت است كه مخاصمه آنان در معناى اين است كه به عنوان ملامت و عتاب، اين عده از آن عده مى‏پرسند كه شما متبوعين و رؤسا چرا ما را به كفر كشانديد و آن عده در پاسخ مى‏گويند: شما چرا به حرف ما گوش داديد، مگر ما شما را مجبور كرديم؟


پس در جمله" وَ أَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلى‏ بَعْضٍ يَتَساءَلُونَ"" بعض" اول عبارتند از: اعتراض كنندگان و" بعض" دوم عبارتند از: اعتراض شدگان، چون سياق" تساؤل" در مقام مخاصمه اين معنا را افاده مى‏كند. و كلمه" تسائل" به معناى تخاصم است.


و جمله" قالُوا إِنَّكُمْ كُنْتُمْ تَأْتُونَنا عَنِ الْيَمِينِ" معنايش اين است كه شما خود را خيرخواه ما معرفى مى‏كرديد. و استعمال كلمه" يمين" در اين معنا شايع است، از آن جمله قرآن كريم مى‏فرمايد:" وَ أَصْحابُ الْيَمِينِ ما أَصْحابُ الْيَمِينِ" «1».


و معناى آيه مورد بحث اين است كه: تابعين دنبال رو، به رؤسا و متبوعين اعتراض مى‏كنند كه شما آنچه را به ما مى‏گفتيد عنوان خير و سعادت به آن مى‏داديد، و در نتيجه بين ما و خير و سعادتمان حايل مى‏شديد و ما گمراه شديم.


بعضى «2» از مفسرين گفته‏اند:" مراد از كلمه" يمين" دين است". و اين گفتار به وجه قبلى نزديك است. بعضى «3» ديگر گفته‏اند:" مراد از" يمين" قهر و غلبه و نيرومندى است‏


_______________


(1) سوره واقعه، آيه 27.


(2 و 3) روح المعانى، ج 23، ص 89.


/ 614