ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 209


" فَاطَّلَعَ فَرَآهُ فِي سَواءِ الْجَحِيمِ"- كلمه" سواء" به معناى وسط است، و" سواء الطريق" هم به معناى وسط راه است و معناى جمله مورد بحث اين است كه: خود آن گوينده به جهنم مشرف مى‏شود، و رفيق خود را در وسط آتش مى‏بيند.


" قالَ تَاللَّهِ إِنْ كِدْتَ لَتُرْدِينِ"- كلمه" ان" در اينجا مخفف كلمه" ان- به درستى كه" مى‏باشد. و كلمه" تردين" از ماده" ارداء" است كه به معناى ساقط شدن از مكانى بلند، چون قله كوه مى‏باشد، و اين عبارت كنايه از هلاكت است. و معناى جمله اين است كه: به خدا سوگند مى‏خورم كه نزديك بود تو مرا هم مثل خودت هلاك كنى و بدينجا ساقط سازى كه خودت سقوط كردى.


" وَ لَوْ لا نِعْمَةُ رَبِّي لَكُنْتُ مِنَ الْمُحْضَرِينَ"- منظور از" نعمت" در اينجا توفيق و هدايت و دستگيرى خداست. و كلمه" محضرين" از" احضار" است كه به معناى جلب كردن مجرم براى شكنجه و عذاب است. در مجمع البيان مى‏گويد:" كلمه" احضار" اگر مطلق استعمال شود، جز به معناى احضار براى شر و عذاب نمى‏آيد" «1».


و معناى جمله مورد بحث اين است كه: اگر توفيق پروردگارم دستگيرم نمى‏شد، و اگر خدا هدايتم نكرده بود، من نيز مثل تو از آنهايى بودم كه براى عذاب احضار شدند.


" أَ فَما نَحْنُ بِمَيِّتِينَ إِلَّا مَوْتَتَنَا الْأُولى‏ وَ ما نَحْنُ بِمُعَذَّبِينَ"- اين استفهام براى تقرير آميخته با تعجب است. و مراد از" موت اول" مرگ دنيوى است، نه مرگ عالم برزخ كه آيه شريفه" رَبَّنا أَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَ أَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ" «2» دلالت بر آن دارد، زيرا در آيه مورد بحث به آن اعتنا نشده، چون منكرين معاد، مرگ دنيايى را فنا و نابودى مى‏پنداشتند و اعتقادى به مردن در برزخ نداشتند.


و معناى آيه با در نظر گرفتن جزئياتى كه در كلام حذف شده اين است كه:" سپس همان گوينده به خودش و به رفقايش برگشته و با تعجب مى‏گويد: آيا راستى ما براى هميشه در بهشت متنعم هستيم؟ و ديگر مرگى نداريم، مرگ ما همان يك بارى بود كه در دنيا داشتيم و آيا راستى ديگر ما عذاب نخواهيم ديد؟


صاحب مجمع البيان مى‏گويد: منظورشان از اين پرسش محقق كردن مطلب است، نه اينكه در مساله دچار شك و ترديد شده باشند، و بدين جهت اين سخن را مى‏گويند كه در گفتن آن سرور و فرحى مجدد و دو چندان هست، هر چند كه علم به اين معنا دارند كه: در


_______________


(1) مجمع البيان، ج 8، ص 444.


(2) پروردگارا تو ما را دو بار ميراندى و باز زنده كردى. سوره مؤمن، آيه 11.


/ 614