ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 267


مضافى تقديرى برمى‏گردد. و معناى آيه اين است كه شما نمى‏توانيد تحميل كنيد بر عبادت خود و يا بر بت‏پرستى خود مگر كسى را كه خودش پيرو جهنم است.


و بعضى «1» ديگر گفته‏اند: ممكن است كلمه" على" به معناى" با" باشد، و ضمير به كلمه" ما تَعْبُدُونَ" و يا تنها به كلمه" ما" در صورتى كه موصوله باشد برگردد و كلمه" فاتنين" همان معناى ظاهرى خود را مى‏دهد، و متضمن معناى تحميل و حمل نيست، و معناى آيه اين است كه: شما نمى‏توانيد با عبادت خود و يا با عبادت بت‏هاى خود گمراه كنيد، مگر پيروان دوزخ را.


و همه اين سخنان وجوهى است نادرست و در حقيقت بدون جهت خود را به زحمت انداختن است. و در آيه مورد بحث التفات به كار رفته، و نكته اين التفات عينا همان است كه: در التفات در آيات سابق ذكر كرديم.


[رد و ابطال پندار مشركين در باره اينكه ملائكه دختران خدايند، با بيان موقف و موقعيت ملائكه در عالم خلقت و اعمال صادره از ايشان‏]


" وَ ما مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ" اين سه آيه- به طورى كه از سياق برمى‏آيد- اعتراضى است از كلام جبرئيل و يا كلام او و يارانى كه از فرشتگان وحى دارد، نظير حكايتى كه از خود جبرئيل و يارانش نقل كرده و فرموده:" وَ ما نَتَنَزَّلُ إِلَّا بِأَمْرِ رَبِّكَ لَهُ ما بَيْنَ أَيْدِينا وَ ما خَلْفَنا وَ ما بَيْنَ ذلِكَ" «2».


بعضى «3» از مفسرين گفته‏اند:" سه آيه مورد بحث كلام رسول خدا (ص) است، كه خودش و مؤمنين را براى كفار توصيف مى‏كند، تا ايشان را توبيخى خوار كننده كرده باشد. و آيات مورد بحث متصلند به آيه" فاستفتهم" و تقدير كلام چنين است:


از ايشان استفتاء كن و بعد از آنكه استفتاء كردى بگو:" هيچ يك از ما مسلمان نيست مگر آنكه در قيامت جايگاه و مقامى معلوم و در خور اعمال خود دارد و به درستى ماييم كه در نماز به صف مى‏ايستيم و ماييم تسبيح كنندگان".


و ليكن اين وجه، وجه مناسبى نيست، و با سياق سازگارى ندارد.


اين آيات سه‏گانه در اين مقامند كه عقيده مشركين بر الوهيت ملائكه را باطل كنند، از اين طريق كه با اعتراف خود عقيده كفار را باطل مى‏كنند، توضيح اينكه: مشركين اعتراف دارند به اينكه ملائكه خودشان مربوب و عبد خداى تعالى هستند، چيزى كه هست مى‏گويند:


_______________


(1) تفسير روح المعانى، ج 23، ص 152.


(2) ما جز به امر پروردگارت نازل نمى‏شويم هر چه در پيش رو و پشت سر و ما بين آن دو داريم از خداست. سوره مريم، آيه 64.


(3) روح المعانى، ج 23، ص 154.


/ 614