ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 268


همين مربوب‏هاى خدا خود رب موجودات پايين‏تر از خويشند و در آن موجودات استقلال در تدبير و تصرف دارند و از تدبير عالم چيزى مربوط به خدا نيست، و ملائكه خودشان اين معنا را قبول ندارند، يعنى خود را مستقل در تدبير عالم نمى‏دانند، هر چند كه واسطه و سبب متوسط بين خدا و خلق هستند. پس آنچه كه در اين آيات ملائكه از خود نفى مى‏كنند، همان استقلال در تدبير است، نه سببيت به اذن خدا، پس اعتقاد مشركين به مربوب بودن ملائكه كافى است در ابطال اعتقاد ديگرشان، و آن اينكه ملائكه رب عالم باشند، هم چنان كه آيه" بَلْ عِبادٌ مُكْرَمُونَ لا يَسْبِقُونَهُ بِالْقَوْلِ وَ هُمْ بِأَمْرِهِ يَعْمَلُونَ" «1» هم از يك سو سببيت و وساطت ملائكه را اثبات مى‏كند و هم از سوى ديگر استقلال آنان را انكار مى‏نمايد.


پس اينكه فرمود:" وَ ما مِنَّا إِلَّا لَهُ مَقامٌ مَعْلُومٌ" معنايش اين است كه: هر يك از ما مقامى معين و پستى مشخص داريم، كه ما را بدان گمارده‏اند و با گمارده شدن ديگر استقلال معنى ندارد، چون شخص گمارده شده نمى‏تواند از خط مشى كه برايش تعيين كرده‏اند تجاوز كند، ملائكه نيز مجعول (آفريده شده) بر اين هستند كه خدا را در آنچه امر مى‏كند اطاعت نموده و او را بپرستند.


و اينكه فرمود:" وَ إِنَّا لَنَحْنُ الصَّافُّونَ" معنايش اين است كه: ما فرشتگان همواره نزد خدا در صف ايستاده منتظر اوامر او هستيم، تا اوامرى كه در تدبير عالم صادر مى‏كند، بر طبق خواسته‏اش اجرا كنيم، هم چنان كه از آيه" لا يَعْصُونَ اللَّهَ ما أَمَرَهُمْ وَ يَفْعَلُونَ ما يُؤْمَرُونَ" نيز اين معنا استفاده مى‏شود. اين آن معنايى بود كه ما به كمك سياق از آيات مورد بحث استفاده كرديم. و چه بسا بعضى «2» گفته‏اند كه:" مراد از اين جمله اين است كه: ما ملائكه نزد خدا به صف ايستاده‏ايم براى نماز". ولى اين خيلى از فهم دور است و شاهدى هم بر آن نيست.


و اينكه فرمود:" وَ إِنَّا لَنَحْنُ الْمُسَبِّحُونَ" معنايش اين است كه: ما خدا را از آنچه لايق ساحت كبريايى او نيست تنزيه مى‏كنيم، هم چنان كه در جاى ديگر باز فرموده:" يُسَبِّحُونَ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ لا يَفْتُرُونَ" «3».


پس اين آيات سه‏گانه موقف و موقعيت ملائكه در عالم خلقت را توصيف مى‏كنند و


_______________


(1) بلكه بندگان شريف خدايند، كه در سخن از او پيشى نمى‏گيرند و همه به امر او عمل مى‏كنند. سوره انبياء، آيه 26 و 27.


(2) روح المعانى، ج 23، ص 154.


(3) فرشتگان شب و روز خداى را تسبيح مى‏گويند و خسته نمى‏شوند، سوره انبياء، آيه 20.


/ 614