ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 291


براى جمله" نبؤا الخصم" و حاصل معنا اين است كه: اين قوم داخل شدند بر داوود، در حالى كه آن جناب در محرابش بود، و اين قوم از راه معمولى و عادى بر او وارد نشدند، بلكه از ديوار محراب بالا رفتند، و از آنجا بر وى درآمدند، و به همين جهت داوود از ورود ايشان به فزع و وحشت درآمد، چون ديد آنان بدون اجازه و از راه غير عادى وارد شدند.


" فَفَزِعَ مِنْهُمْ"- راغب مى‏گويد كلمه" فزع" به معناى انقباض و نفرتى است كه در اثر برخورد با منظره‏اى هولناك به آدمى دست مى‏دهد، و اين خود از جنس جزع است، و فرقش با ترس اين است كه نمى‏گويند:" فزعت من اللَّه" ولى گفته مى‏شود" خفت منه" «1».


[معناى" خشيت"،" خوف" و" فزع" و توضيحى در باره فزع داوود (عليه السلام) در ماجراى مراجعه دو خصم نزد او براى داورى‏]


و قبلا هم گفتيم كه" خشيت" عبارت است از تاثر قلب، تاثرى كه به دنبالش اضطراب و نگرانى باشد، و اين خود يكى از رذايل اخلاقى و مذموم است، مگر در مورد خداى تعالى كه خشيت از او از فضايل است، و به همين جهت است كه انبياء (ع) به جز از خدا از كس ديگرى خشيت ندارند. و خداى تعالى در باره‏شان فرموده:" وَ لا يَخْشَوْنَ أَحَداً إِلَّا اللَّهَ" «2».


ولى كلمه" خوف" به معناى تاثر از ناملايمات در مقام عمل است، يعنى به معناى آن جنب و جوشى است كه شخص ترسيده براى دفع شر انجام مى‏دهد، به خلاف" خشيت" كه گفتيم تاثر در مقام ادراك است، بنا بر اين خوف بالذات رذيله و مذموم نيست، بلكه در مواردى جزو اعمال نيك شمرده مى‏شود، هم چنان كه خداى تعالى در خطابش به رسول گرامى‏اش فرموده:" وَ إِمَّا تَخافَنَّ مِنْ قَوْمٍ خِيانَةً" «3».


و چون" فزع" عبارت است از انقباض و نفرتى كه از منظره‏اى مخوف در دل حاصل مى‏شود، قهرا امرى خواهد بود كه به مقام عمل برگشت مى‏كند، نه به ادراك، پس بالذات از رذايل نيست، بلكه فضيلتى است مربوط به مواردى كه مكروه و ناملايمى در شرف پيش آمدن است، و دارندگان اين فضيلت آن مكروه را دفع مى‏كنند. پس اگر در آيه شريفه نسبت فزع به داوود (ع) داده، براى او نقصى نيست تا بگويى آن جناب از انبيا بوده كه جز از خدا خشيت ندارند.


" قالُوا لا تَخَفْ خَصْمانِ بَغى‏ بَعْضُنا عَلى‏ بَعْضٍ"- وقتى ديدند داوود (ع) به‏


_______________


(1) مفردات راغب، ماده" فزع".


(2) سوره احزاب، آيه 39.


(3) و اگر از قومى ترس آن داشتى كه خيانت كنند. سوره انفال، آيه 58.


/ 614