ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 318


آن را از آن جناب چنين حكايت كرده كه گفت:" مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَ أَنْتَ أَرْحَمُ الرَّاحِمِينَ" «1».


البته اين در صورتى است كه بگوييم كلمه" ضر" شامل مصيبت در خود آدمى و اهل بيتش مى‏شود. و در اين سوره و سوره انبياء هيچ اشاره‏اى به از بين رفتن اموال آن جناب نشده، هر چند كه اين معنا در روايات آمده است.


و ظاهرا مراد از" مس شيطان به نصب و عذاب" اين است كه: مى‏خواهد" نصب" و" عذاب" را به نحوى از سببيت و تاثير به شيطان نسبت دهد. و بگويد كه شيطان در اين گرفتاريهاى من مؤثر و دخيل بوده است. و همين معنا از روايات هم برمى‏آيد.


و در اينجا اين سؤال پيش مى‏آيد كه يكى از گرفتاريهاى ايوب مرض او بود، و مرض علل و اسباب عادى و طبيعى دارد، پس چگونه آن جناب مرض خود را هم به شيطان نسبت داد و هم به بعضى از علل طبيعى؟ جواب اين اشكال آن است كه: اين دو سبب يعنى شيطان و عوامل طبيعى، دو سبب در عرض هم نيستند، تا در يك مسبب جمع نشوند، و نشود مرض را به هر دو نسبت داد، بلكه دو سبب طولى‏اند و توضيح آن در تفسير آيه" وَ لَوْ أَنَّ أَهْلَ الْقُرى‏ آمَنُوا وَ اتَّقَوْا لَفَتَحْنا عَلَيْهِمْ بَرَكاتٍ مِنَ السَّماءِ" «2»، در جلد هشتم اين كتاب بيان گرديده، بدانجا مراجعه شود.


ممكن است گفته شود: اگر چنين استنادى ممكن باشد، ولى صرف امكان دليل بر وقوع آن نمى‏شود، از كجا كه شيطان چنين تاثيرى در انسانها داشته باشد كه هر كس را خواست بيمار كند؟ در پاسخ مى‏گوييم: نه تنها دليلى بر امتناع آن نداريم، بلكه آيه شريفه" إِنَّمَا الْخَمْرُ وَ الْمَيْسِرُ وَ الْأَنْصابُ وَ الْأَزْلامُ رِجْسٌ مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ" «3» دليل بر وقوع آن است، براى اينكه در اين آيه، شراب و قمار و بت‏ها و ازلام را به شيطان نسبت داده و آن را عمل شيطان خوانده، و نيز از حضرت موسى (ع) حكايت كرده كه بعد از كشتن آن مرد قبطى گفته:" هذا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطانِ إِنَّهُ عَدُوٌّ مُضِلٌّ مُبِينٌ" «4» كه در تفسيرش گفتيم كلمه" هذا" اشاره است به مقاتله آن دو.


و به فرضى هم كه از روايات چشم‏پوشى كنيم، ممكن است احتمال دهيم كه مراد


_______________


(1) مرا بيمارى و رنج سخت رسيده و تو از همه مهربانان مهربان‏ترى. سوره انبياء، آيه 83.


(2) سوره اعراف، آيه 96.


(3) سوره مائده، آيه 90.


(4) اين يكى از عمل‏هاى شيطان است كه او دشمنى است گمراه كننده آشكار. سوره قصص، آيه 15.


/ 614