ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 364


" فَأَنَّى تُصْرَفُونَ"- يعنى پس باز چگونه از عبادت خدا به سوى عبادت غير خدا بر مى‏گرديد، با اينكه او رب شماست كه شما را خلق كرده و امرتان را تدبير نموده، و مليك و حكمران بر شماست.


[تفسير آيه:" إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ وَ لا يَرْضى‏ لِعِبادِهِ الْكُفْرَ وَ إِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ ..." كه راجع به كفران نعمت و شكر آن است‏]


" إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ وَ لا يَرْضى‏ لِعِبادِهِ الْكُفْرَ ..."


اين آيه در صدد بيان اين معنا است كه دعوت به سوى توحيد و اخلاص دين براى خداى سبحان، از اين جهت نيست كه خداى تعالى محتاج است به اينكه مشركين رو به سوى او آورند و از عبادت غير او منصرف شوند، بلكه بدين جهت است كه خداى تعالى به سعادتمندى ايشان عنايت و لطف دارد و ايشان را به سوى سعادتشان دعوت مى‏كند، همانطور كه به رزقشان عنايت دارد و نعمت‏هاى بى‏شمار به ايشان افاضه مى‏كند، و هم چنان كه به حفظشان نيز عنايت دارد، و به همين جهت ايشان را ملهم كرده كه آفات را از خود دفع كنند.


پس در جمله" إِنْ تَكْفُرُوا فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ" خطاب به عموم مكلفين است.


مى‏فرمايد: اگر به خدا كفر بورزيد و او را يگانه ندانيد، او به ذات خود از شما بى‏نياز است. از ايمان و طاعت شما بهره‏مند و از كفر و نافرمانيتان متضرر نمى‏شود، چون به طور كلى نفع و ضرر و احتياج در عالم امكان پيدا مى‏شود، و اما واجب، غنى بالذات است، و در حق او نه انتفاع تصور دارد، و نه متضرر شدن.


و جمله" وَ لا يَرْضى‏ لِعِبادِهِ الْكُفْرَ" دفع توهمى است كه ممكن است از جمله" فَإِنَّ اللَّهَ غَنِيٌّ عَنْكُمْ" به ذهن كسى آيد، و آن توهم اين است كه: وقتى خدا از ما بى‏نياز است، نه از كفر ما متضرر مى‏شود و نه از ايمان ما بهره‏مند پس ديگر براى چه از ما مى‏خواهد كه ايمان آورده و شكرش به جاى آوريم؟ جمله مورد بحث اين توهم را دفع مى‏كند كه هر چند خدا از شما بى‏نياز است، ليكن عنايت الهيه‏اش اقتضا مى‏كند كه كفر را براى شما نپسندد، چون شما بندگان او هستيد (هم چنان كه اقتضا مى‏كند كه هر يك از آفريده‏هايش را به كمالى كه براى آن كمال خلق شده برساند).


و مراد از كفرى كه خدا بر بشر نمى‏پسندد كفران نعمت است كه عبارت است از ترك شكر، چون جمله مقابل اين جمله كه مى‏فرمايد:" وَ إِنْ تَشْكُرُوا يَرْضَهُ لَكُمْ- و اگر شكر گزاريد شكر را برايتان مى‏پسندد" قرينه بر اين معنا است. و از همين جا روشن مى‏شود كه چرا فرمود:" خدا براى بندگانش كفر را نمى‏پسندد" و نفرمود" براى شما" براى اين است كه خواست به علت حكم (راضى نبودن) اشاره كرده باشد.


/ 614