ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 369


و معناى" ثُمَّ إِذا خَوَّلَهُ نِعْمَةً مِنْهُ نَسِيَ ما كانَ يَدْعُوا إِلَيْهِ مِنْ قَبْلُ" اين است كه: چون خداى سبحان گرفتاريش را برطرف كرد و نعمتى از ناحيه خود به او داد، سرگرم و مستغرق در آن نعمت شده، دوباره آن گرفتارى‏اش را از ياد مى‏برد، گرفتاريى كه خدا را به سوى آن مى‏خواند، يعنى مى‏خواند تا آن را برطرف كند.


و بنا بر اين كلمه" ما" در جمله" ما كانَ يَدْعُوا إِلَيْهِ" موصوله است، و منظور از آن همان گرفتارى‏هاى قبل از نجات است. و ضمير در" اليه" به همان" ما" برمى‏گردد. ولى بعضى «1» گفته‏اند:" ما" مصدريه است و ضمير در" اليه" به خداى سبحان برمى‏گردد، و معنايش اين است كه: دعا كردن به سوى پروردگارش را از ياد مى‏برد، دعايى كه قبل از رفع گرفتارى مى‏كرد بعضى «2» ديگر گفته‏اند: كلمه" ما" موصوله است" و مراد از آن خداى سبحان است.


اين كلام از ساير وجوه بعيدتر است.


" وَ جَعَلَ لِلَّهِ أَنْداداً لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِهِ"- كلمه" اندادا" به معناى امثال است، و مراد از آن- به طورى كه گفته شده- «3» بت‏ها و رب النوع‏هاى آنهاست. و لام در جمله" لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِهِ" لام عاقبت است، و معنايش اين است كه: براى خدا امثالى گرفته كه آنها را به پندار خود شريك در ربوبيت و الوهيت مى‏دانند تا آنجا كه همين پندار باعث آن مى‏شود كه مردم از راه خدا گمراه گردند، چون مردم داراى اين طبيعتند كه به يكديگر نگاه مى‏كنند، هر چه آن يكى كرد اين هم كوركورانه تقليد مى‏كند و همان طور كه با زبان دعوت مى‏شوند با عمل هم دعوت مى‏شوند.


و بعيد نيست كه مراد از" انداد" مطلق اسبابى باشد كه بشر بر آنها اعتماد نموده، و آرامش درونى پيدا مى‏كند و در نتيجه از خدا غافل مى‏ماند. و يكى از آن اسباب، بت‏هاى بت‏پرستان است، چون آيه شريفه همه انسانها را به اين وصف معرفى مى‏كند، و همه انسانها بت‏پرست نيستند، اگر چه مورد آيه كفارند، اما مورد مخصص نمى‏شود و باعث نمى‏گردد كه بگوييم منظور از آيه هم همين مورد خاص است.


" قُلْ تَمَتَّعْ بِكُفْرِكَ قَلِيلًا إِنَّكَ مِنْ أَصْحابِ النَّارِ"- يعنى اى انسان غافل از خدا! با همين بى‏خبريت از خدا، سرگرم باش، سرگرمى اندك و ناپايدارى، چون تو از اهل آتشى، بازگشتت به سوى آتش است. و اين امر (سرگرم باش) امر و دستورى است تهديدى و در


_______________


(1) روح المعانى، ج 23، ص 245.


(2) تفسير كشاف، ج 4، ص 116.


(3) مجمع البيان، ج 8، ص 491.


/ 614