ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 370


معناى خبر دادن است. يعنى تو سرانجام به سوى آتش مى‏روى، و اين سرگرمى در چند روزى اندك، آتش را از تو دفع نمى‏كند.


[برابر نبودن انسان متنعم غافل از خدا با مؤمن متهجد، و عدم تساوى عالم به خدا با جاهل به او]


" أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ ..."


اين آيه بى‏مناسبت و بدون اتصال با آيه قبلى نيست كه مى‏فرمود:" وَ لا تَزِرُ وازِرَةٌ وِزْرَ أُخْرى‏"، چون فحواى آيه قبل اين است كه: كافر و شاكر برابر نيستند، و با هم متشبه و مختلط نمى‏گردند، و در آيه مورد بحث آن را توضيح داده مى‏فرمايد: قانت و عابدى كه از عذاب خدا مى‏ترسد، و به رحمت پروردگارش اميدوار است، با كسى كه چنين نيست يكسان نمى‏باشد.


پس جمله" أَمَّنْ هُوَ قانِتٌ آناءَ اللَّيْلِ ساجِداً وَ قائِماً يَحْذَرُ الْآخِرَةَ وَ يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ" يكى از دو طرف ترديد است و طرف ديگرش حذف شده، و تقدير كلام چنين است:" أ هذا الذى ذكرنا خير ام من هو قانت ...".


و كلمه" قنوت"- به طورى كه راغب «1» گفته- به معناى ملازم بودن با عبادت است، البته عبادت با خضوع. و كلمه" آناء" جمع" أنى" است كه به معناى وقت است، و معناى" يَحْذَرُ الْآخِرَةَ"،" يحذر عذاب الآخرة" است، هم چنان كه خداى تعالى فرموده:" إِنَّ عَذابَ رَبِّكَ كانَ مَحْذُوراً" «2» و اين جمله با جمله" يَرْجُوا رَحْمَةَ رَبِّهِ" مجموعا خوف از عذاب و رجاء رحمت را مى‏رسانند. و اگر عذاب را مقيد به آخرت كرد، ولى رحمت را مقيد به آن نكرد، بدين جهت است كه رحمت آخرت اى بسا دنيا را هم فرا مى‏گيرد.


و معناى آيه اين است كه: آيا اين كافر كه گفتيم از اصحاب آتش است، بهتر است يا كسى كه همواره ملازم با اطاعت و خضوع براى پروردگارش است و در اوقاتى از شب هنگامى كه فرا مى‏رسد به نماز مى‏ايستد و در حالى كه يا در سجده است و يا ايستاده، و از عذاب آخرت مى‏ترسد و در عين حال اميدوار به رحمت پروردگارش است؟ يعنى اين دو با هم يكسان نيستند.


" قُلْ هَلْ يَسْتَوِي الَّذِينَ يَعْلَمُونَ وَ الَّذِينَ لا يَعْلَمُونَ"- در اين آيه شريفه علم داشتن و نداشتن هر دو مطلق آمده، و نفرموده، علم به چه چيز، و ليكن مراد از آن بر حسب مورد آيه، علم به خداست، چون علم به خداست كه آدمى را به كمال مى‏رساند و نافع به حقيقت معناى كلمه است، و نيز نداشتنش ضرر مى‏رساند، و اما علوم ديگر مانند مال هستند، كه تنها


_______________


(1) مفردات راغب، ماده" قنت".


(2) عذاب آخرت حذر شدنى است. سوره اسرى، آيه 57.


/ 614