ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 381


است، مثلا در مساله قصاص، خدا هم اجازه قصاص به ايشان داده، و هم عفو، و ايشان عفو را پيروى مى‏كنند. و نيز هم اجازه داده صدقه را آشكارا دهند و هم پنهانى، و ايشان پنهانى صدقه مى‏دهند.


ولى اين دو قولى كه از مفسرين نقل كرديم بدون دليل عموم آيه را تخصيص مى‏زند.


" أُولئِكَ الَّذِينَ هَداهُمُ اللَّهُ"- اين جمله اشاره است به اينكه صفت پيروى از بهترين قول، خود هدايتى است الهى، و اين هدايت- كه گفتيم عبارت است از طلب حق و آمادگى تام براى پيروى از آن هر جا كه يافت شود- هدايتى است اجمالى كه تمامى هدايت‏هاى تفصيلى و رسيدن به هر يك از معارف الهى بدان منتهى مى‏شود.


" وَ أُولئِكَ هُمْ أُولُوا الْأَلْبابِ"- يعنى اينهايند تنها كسانى كه صاحب عقلند. و از اين جمله استفاده مى‏شود كه عقل عبارت است از نيرويى كه با آن به سوى حق راه يافته مى‏شود، و نشان داشتن عقل پيروى از حق است. و در تفسير آيه" وَ مَنْ يَرْغَبُ عَنْ مِلَّةِ إِبْراهِيمَ إِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهُ" «1» كه از آن استفاده مى‏شود كه سفيه آن كسى است كه دين خدا را پيروى نكند، در نتيجه عاقل آن كسى است كه دين خدا را پيروى كند.


" أَ فَمَنْ حَقَّ عَلَيْهِ كَلِمَةُ الْعَذابِ أَ فَأَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِي النَّارِ" كلمه عذاب براى هر كس كه كفر بورزد آن روز ثابت شد كه آدم به سوى زمين هبوط مى‏كرد، در آن روز به او گفتند:" وَ الَّذِينَ كَفَرُوا وَ كَذَّبُوا بِآياتِنا أُولئِكَ أَصْحابُ النَّارِ هُمْ فِيها خالِدُونَ" «2» و در اين معنا آيات ديگرى نيز هست.


مقتضاى سياق اين است كه در آيه چيزى در تقدير گرفته شده باشد، چيزى كه جمله" أَ فَأَنْتَ تُنْقِذُ مَنْ فِي النَّارِ" بر آن دلالت كند، و تقدير كلام اين است كه:" أ فمن حق عليه كلمة العذاب ينجو منه- آيا كسى كه كلمه عذاب بر او ثابت شده، از عذاب نجات مى‏يابد؟". و اين تقدير بهتر از آن است كه بگوييم تقديرش" ا فمن حق عليه كلمة العذاب خير أم من وجبت عليه الجنة- آيا كسى كه كلمه عذاب بر او ثابت شده بهتر است، يا كسى كه بهشت بر او واجب گشته" مى‏باشد.


بعضى «3» از مفسرين گفته‏اند:" معنى جمله اين است كه آيا كسى كه وعيد خداى‏


_______________


(1) هيچ كس از آيين ابراهيم روى نگرداند بجز مردم بى‏خرد. سوره بقره، آيه 130.


(2) و كسانى كه كفر بورزند و آيات ما را تكذيب كنند، اهل آتش و در آن جاويد خواهند بود.


سوره بقره، آيه 39.


(3) مجمع البيان، ج 8، ص 494.


/ 614