ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 397


كه جمله" فَسَيَكْفِيكَهُمُ اللَّهُ وَ هُوَ السَّمِيعُ الْعَلِيمُ" «1» به آن تصريح دارد.


" وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ وَ مَنْ يَهْدِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ مُضِلٍّ ..."


اين آيه مشتمل بر دو جمله عكس هم است كه به عنوان دو ضابطه كلى ايراد شده و به همين جهت با اينكه در آيات قبل ضميرى به" اللَّه" برمى‏گردانيد، در اين جا خود اين نام مقدس را آورده، پس اين آيه از قبيل به كار بردن اسم ظاهر در جاى ضمير است.


و در اينكه دنبال جمله" أَ لَيْسَ اللَّهُ بِكافٍ ..." فرمود:" وَ مَنْ يُضْلِلِ ..." خود اشاره است به اينكه اين تهديد كنندگان كه رسول خدا (ص) را به خدايان خود تهديد مى‏كردند، تا ابد به سوى ايمان راه نمى‏يابند، و سعى و تلاششان به نتيجه نمى‏رسد و هرگز به آرزوى خود در باره رسول خدا (ص) و اميدهاى خامشان نمى‏رسند، براى اينكه خدا او را كه هدايت كرده هرگز گمراه نمى‏كند.


و استفهام در جمله" أَ لَيْسَ اللَّهُ بِعَزِيزٍ ذِي انْتِقامٍ"، استفهامى است تقريرى، يعنى مطلب همين طور است، خدا عزيز و داراى انتقام است، و اين خود تعليلى روشن است براى جمله" وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ ..."، براى اينكه عزت خدا و انتقام داشتن او، اقتضا مى‏كند از كسى كه حق را انكار و بر كفر خود اصرار ورزيده انتقام بگيرد و انتقامش اين است كه او را گمراه كند و ديگر راهنمايى نباشد كه او را هدايت كند، چون خداى تعالى عزيزى است كه كسى بر اراده او غالب نمى‏شود، و عكس قضيه نيز چنين است، يعنى اگر او كسى را به پاداش تقوا و احسانش هدايت كند، ديگر احدى نمى‏تواند آن هدايت شده را گمراه نمايد.


و در تعليل مزبور اين دلالت هست كه اضلال خدايى به عنوان مجازات است و گر نه خدا ابتداء هيچ كس را گمراه نمى‏كند. و اين نكته مكرر در اين كتاب خاطرنشان شده است.


بحث روايتى [(رواياتى در ذيل آيه:" أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ ..."،" عِنْدَ رَبِّكُمْ تَخْتَصِمُونَ" و مراد از" الَّذِي جاءَ بِالصِّدْقِ ..." و ...)]


از روضة الواعظين شيخ مفيد (رحمت اللَّه عليه) نقل شده، كه وى از رسول خدا (ص) روايت كرده كه بعد از تلاوت آيه" أَ فَمَنْ شَرَحَ اللَّهُ صَدْرَهُ لِلْإِسْلامِ فَهُوَ عَلى‏


_______________


(1) خداوند شما را از شر و آسيب آنان نگاه مى‏دارد، چون او دعاى اهل ايمان را مى‏شنود. سوره بقره، آيه 137.


/ 614