ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 408


روح را مجاز عقلى بگيريم، و عين همين حرف در كلمه" منامها" مى‏آيد، چون روح نمى‏خوابد، بلكه اين بدن است كه به خواب مى‏رود. پس در اينجا نيز يا بايد بگوييم: تقدير" فى منام ابدانها" است و يا مجاز عقلى قائل شويم.


[اشاره به تغاير نفس و بدن و اينكه مردن و خواب هر دو توفى و قبض روح است‏]


" وَ الَّتِي لَمْ تَمُتْ فِي مَنامِها"- اين جمله عطف است بر كلمه" أنفس" در جمله قبلى و ظاهرا كلمه" منام" اسم زمان و متعلق به كلمه" يتوفى" باشد. و تقدير آيه" يتوفى الانفس التي لم تمت فى وقت نومها" باشد، يعنى و آن أنفسى كه در هنگام خواب نمرده‏اند.


خداى تعالى ما بين همين ارواح و انفسى كه در هنگام خواب قبض مى‏شوند، تفصيل مى‏دهد، و آن را دو قسم مى‏كند و مى‏فرمايد:" فَيُمْسِكُ الَّتِي قَضى‏ عَلَيْهَا الْمَوْتَ وَ يُرْسِلُ الْأُخْرى‏ إِلى‏ أَجَلٍ مُسَمًّى" يعنى آن ارواحى كه قضاى خدا بر مرگشان رانده شده، نگه مى‏دارد و ديگر به بدنها برنمى‏گرداند، و آن ارواحى كه چنين قضايى بر آنها رانده نشده، آنها را روانه به سوى بدن‏ها مى‏كند، تا آنكه براى مدتى معين كه منتهى اليه زندگى آنهاست زنده بمانند.


و اينكه مدت معين را غايت روانه كردن ارواح قرار داده، خود دليل بر آن است كه مراد از روانه كردن ارواح، جنس آن است، به اين معنا كه بعضى از أنفس را يك بار ارسال مى‏كند، و بعضى را دو بار و بعضى را بيشتر و بيشتر تا برسد به آن مدت مقرر.


از اين جمله دو نكته استفاده مى‏شود:


اول اينكه: نفس آدمى غير از بدن اوست، براى اينكه در هنگام خواب از بدن جدا مى‏شود و مستقل از بدن و جداى از آن زندگى مى‏كند.


دوم اينكه: مردن و خوابيدن، هر دو توفى و قبض روح است، بله اين فرق بين آن دو هست كه مرگ قبض روحى است كه ديگر برگشتى برايش نيست، و خواب قبض روحى است كه ممكن است روح دوباره برگردد.


خداى سبحان سپس آيه را با جمله" إِنَّ فِي ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَتَفَكَّرُونَ" تمام مى‏كند و مى‏فهماند كه: مردم متفكر از همين خوابيدن و مردن متوجه مى‏شوند كه مدبر أمر آنان خداست، و روزى همه آنان به سوى خدا برمى‏گردند و خداوند سبحان به حساب اعمالشان مى‏رسد.


" أَمِ اتَّخَذُوا مِنْ دُونِ اللَّهِ شُفَعاءَ ..."


كلمه" أم" منقطعه و به معناى" بلكه" است. و معناى آيه چنين است:" بلكه مشركين به جاى خدا شفيعانى كه همان خدايانشان باشد گرفته، و آنها را پرستيدند، تا نزد خدا شفاعتشان كنند". و اين همان مضمونى است كه آيه اول سوره يعنى" ما نَعْبُدُهُمْ إِلَّا لِيُقَرِّبُونا إِلَى‏


/ 614