ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 423


و اما اينكه گفتيم ترغيب مى‏كند به اينكه دعوت را بپذيرند، براى اينكه كلمه" عباد" را بر" يا" ى متكلم اضافه كرده، مى‏فرمايد" بندگان من" و اين تعبير ايشان را بر مى‏انگيزد تا به ذيل رحمت و مغفرت او متمسك شوند.


الَّذِينَ أَسْرَفُوا عَلى‏ أَنْفُسِهِمْ"- كلمه" أسرفوا" جمع غايب ماضى از مصدر" اسراف" است و- به طورى كه راغب «1» گفته-" اسراف" به معناى تجاوز از حد در هر عملى است كه كسى انجام دهد، هر چند كه در خصوص خرج كردن مال مشهورتر است، و گويى در آيه مورد بحث متضمن معناى جنايت و يا معنايى قريب به آن نيز هست، چون با كلمه" على" متعدى شده.


و اسراف بر نفس تعدى بر نفس به جنايت كردن و به ارتكاب گناه است چه شرك باشد و چه گناهان كبيره و چه گناهان صغيره، چون سياق اين عموميت را افاده مى‏كند.


جمعى از مفسرين «2» گفته‏اند: مراد از" عباد" مؤمنانند، چون كه در قرآن استعمال" عبادى" كه به" يا" ى متكلم اضافه شده در مؤمنين غلبه دارد. پس معناى آيه چنين مى‏شود:


بگو اى مؤمنينى كه مرتكب گناه شده‏ايد.


و ليكن اين حرف صحيح نيست، براى اينكه آيه مورد بحث تا هفت آيه بعد از آن همه در يك سياق و متصل به يكديگرند، و همه در مقام دعوتند، و ما مى‏بينيم كه در ضمن اين آيات مى‏فرمايد:" بَلى‏ قَدْ جاءَتْكَ آياتِي فَكَذَّبْتَ بِها وَ اسْتَكْبَرْتَ- آرى آيات من به سوى تو اى مشرك بيامد، ولى تو آن را تكذيب كردى و استكبار ورزيدى" و اين خود مثل تصريح است به اينكه كلمه" عبادى" در اول آيات، شامل مشركين هم مى‏شود.


و اگر مى‏بينيم كه لفظ" عبادى" در چيزى بيشتر از ده مورد به معناى مؤمنان آمده، همه اين موارد قرينه‏هايى در خود كلام همراه دارد كه نمى‏شود با بودن آن قرائن لفظ مزبور را اعم از مؤمن و مشرك گرفت، ولى چنان هم نيست كه هر جايى بدون قرينه و مطلق استعمال شد، باز منصرف به مؤمنين باشد، هم چنان كه مى‏بينيم در كلام خدا هر جا مطلق ذكر شده، اعم از مؤمن و مشرك اراده شده است.


و كوتاه سخن آنكه شمول لفظ" يا عبادى" در آيه شريفه در مورد مشركين، جاى هيچ ترديد نيست، بلكه مى‏توان گفت اين نظريه كه كلمه" يا عبادى" در آيه مورد بحث به خاطر


_______________


(1) مفردات راغب، ماده" سرف".


(2) روح المعانى، ج 24، ص 13.


/ 614