ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 424


سياقى كه دارد مختص به مشركين است، قابل قبول‏تر است از اينكه بگوييم مختص به مؤمنين است، هم چنان كه از ابن عباس هم نقل شده «1».


" لا تَقْنَطُوا مِنْ رَحْمَةِ اللَّهِ"-" قنوط" به معناى نوميدى است، و مراد از" رحمت" در آيه مورد بحث به قرينه اينكه خطاب و دعوت در آن به گناهكاران است، رحمت مربوط به آخرت است، نه رحمت اعم از دنيا و آخرت و اين هم معلوم است كه از شؤون رحمت آخرت آن قسمت كه مورد احتياج مستقيم و بلا واسطه گناهكاران است، همانا مغفرت خداست. پس مى‏توان گفت مراد از" رحمت" در اينجا مغفرت است، و به همين جهت نهى از نوميدى را با


[توضيحاتى در ذيل جمله:" إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً" و اينكه مفاد آن آمرزش همه گناهان حتى شرك است، به سبب توبه‏]


جمله" إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً" تعليل آورد.


در اين آيه شريفه التفاتى از تكلم" عبادى"، به غيبت" يغفر" به كار رفته، با اينكه جا داشت بفرمايد:" انى اغفر- من مى‏آمرزم"، و اين التفات براى آن به كار رفته كه اشاره نمايد به اينكه: آن كسى كه مى‏گويد" اى بندگان من از رحمت من نوميد نشويد" اللَّه است كه اسمايى حسنى دارد كه از آن جمله است" غفور" و" رحيم". گويا فرموده: از رحمت من نوميد مشويد، چون كه من اللَّه هستم، همه گناهان را مى‏آمرزم، چون اللَّه غفور و رحيم است.


" إِنَّ اللَّهَ يَغْفِرُ الذُّنُوبَ جَمِيعاً"- اين جمله نهى از نوميدى را تعليل نموده و هم اعلام مى‏دارد كه تمامى گناهان قابل آمرزشند پس مغفرت خدا عام است، ليكن آمرزش گناهان هر كسى سبب مى‏خواهد و به طور گزاف نمى‏باشد و آنچه كه قرآن سبب مغفرت معرفى فرموده دو چيز است: يكى شفاعت كه بحث آن در جلد اول اين كتاب گذشت و يكى هم توبه. حال ببينيم در جمله مورد بحث كه گفتيم خطاب در آن به عموم بندگان خدا اعم از مشرك و مؤمن است، كدام يك از اين دو سبب آمرزش است؟ به طور مسلم شفاعت نمى‏تواند باشد، چون شفاعت به نص قرآن كريم در آياتى چند شامل شرك نمى‏گردد و در سابق هم گفتيم كه آيه" إِنَّ اللَّهَ لا يَغْفِرُ أَنْ يُشْرَكَ بِهِ وَ يَغْفِرُ ما دُونَ ذلِكَ لِمَنْ يَشاءُ" «2» ناظر به شفاعت است، يعنى مى‏فرمايد ما دون شرك را براى كسانى كه شفيع داشته باشند مى‏آمرزد.


ناگزير از آن دو سبب باقى مى‏ماند توبه و كلام خداى تعالى هم صريح در اين است كه خدا همه گناهان حتى شرك را هم با توبه مى‏آمرزد.


از اين هم كه بگذريم گفتيم كه آيات هفتگانه مورد بحث در يك سياق قرار دارد.


_______________


(1) الدر المنثور، ج 5، ص 330.


(2) خدا اين گناه را نمى‏آمرزد كه به وى شرك ورزند ولى ما دون آن را براى هر كس بخواهد مى‏آمرزد. سوره نساء، آيه 48.


/ 614