ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 426


كه به معناى برگشتن به سوى خداست، كه آن را توبه هم مى‏گويند. و جمله" الى ربكم" از باب به كار بردن اسم ظاهر در جاى ضمير است، چون مقتضاى ظاهر كلام اين بود كه بفرمايد:" و انيبوا اليه"، و حال آن كه اين طور نفرمود تا به علت اين دستور اشاره كرده باشد، چون ملاك در برگشتن به سوى خدا همانا صفت ربوبيت اوست.


و مراد از" اسلام" تسليم شدن و منقاد گشتن براى خداست در آنچه اراده مى‏كند. و اگر فرمود:" أَسْلِمُوا" و نفرمود" آمنوا"، براى اين است كه قبل از اين آيه و بعد از آن سخن از استكبار كفار در برابر حق رفته و مقابل استكبار اسلام است، نه ايمان.


و جمله" مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذابُ ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ" متعلق به دو كلمه" أنيبوا" و" أسلموا" است. و مراد از" عذاب" به قرينه آيات بعد، عذاب آخرت است، و به احتمالى بعيد ممكن است مراد مطلق عذابهايى باشد كه توبه بردار نيست، مانند عذاب استيصال و انقراض، هم چنان كه در باره آن فرموده:" فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ إِيمانُهُمْ لَمَّا رَأَوْا بَأْسَنا سُنَّتَ اللَّهِ الَّتِي قَدْ خَلَتْ فِي عِبادِهِ" «1».


و مراد از جمله" ثُمَّ لا تُنْصَرُونَ" اين است كه آمرزش هرگز به شما نمى‏رسد، چون سبب آن محقق نيست، اما توبه كه مفروض آن است كه توبه نكردند، و شفاعت هم شامل شرك نمى‏شود.


[مراد از پيروى بهترين چيزى خدا نازل كرده (وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ)]


" وَ اتَّبِعُوا أَحْسَنَ ما أُنْزِلَ إِلَيْكُمْ مِنْ رَبِّكُمْ مِنْ قَبْلِ أَنْ يَأْتِيَكُمُ الْعَذابُ بَغْتَةً وَ أَنْتُمْ لا تَشْعُرُونَ".


اين خطاب عام است و مانند خطاب‏هاى قبلى هم شامل مؤمن و هم كافر مى‏گردد، براى اينكه قرآن عزيز در باره هر دو طايفه نازل شده است.


و در اين آيه دستور مى‏دهد به اينكه از بين آنچه از ناحيه خدا نازل شده، بهترش را پيروى كنند، حال ببينيم معناى بهتر چيست؟ بعضى «2» گفته‏اند: مراد پيروى احكام آن از حلال و حرام است، نه داستانهاى آن. بعضى «3» ديگر گفته‏اند: منظور پيروى عزائم يعنى واجبات و محرمات آن است، (نه مستحبات و مكروهات)، بعضى «4» ديگر گفته‏اند: مراد دستوراتى است كه بدان امر و از آن نهى كرده، چون بجا آوردن واجبات و مستحبات و اجتناب از محرمات و مكروهات. بعضى «5» ديگر گفته‏اند: پيروى ناسخ آن است، نه منسوخ. و بعضى «6»


_______________


(1) بعد از آنكه عذاب ما را ديدند ديگر ايمان آوردن سودى برايشان نداشت، و اين سنتى بوده كه خدا همواره در بندگانش جارى مى‏ساخته. سوره مؤمن، آيه 85.


(2 و 3 و 4 و 5 و 6) روح المعانى، ج 24، ص 16، مجمع البيان، ج 8، ص 503.


/ 614