ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 429


به معناى برگشت است. و معناى آيه چنين است: و يا، تا آن كه نكند كسى و آرزومندى هنگام ديدن عذاب روز قيامت بگويد: اى كاش برگشتى به دنيا بود، در نتيجه من از نيكوكاران مى‏شدم.


" بَلى‏ قَدْ جاءَتْكَ آياتِي فَكَذَّبْتَ بِها وَ اسْتَكْبَرْتَ وَ كُنْتَ مِنَ الْكافِرِينَ" اين آيه رد و پاسخ خصوص كلام دوم او است كه مى‏گفت:" اگر خدا مرا هدايت كرده بود از پرهيزكاران مى‏بودم" و اين جواب را خداى تعالى در قيامت مى‏دهد، هم چنان كه سخن او هم در همان موطن است. و سياق جواب، شاهد بر آن است.


در اين آيات بين سخن كافر و جوابش آيه" أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى ..."، فاصله شده و جوابى هم به آن نداده، تنها جواب از سخن دوم او را داده است، كه گفت:" لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ".


و دليلش اين است كه: اين سه جمله‏اى كه از" نفس" نقل كرده، مترتب بر ترتيب صدورش از مجرمين است، چون در قيامت مجرمين متوجه مى‏شوند كه امروز روزى است كه جزاى اعمال را مى‏دهند و ايشان در عمل كوتاهى كرده‏اند، و وقت تدارك هم گذشته، لذا حسرت مى‏خورند و به حسرت فرياد مى‏زنند و مى‏گويند" يا حَسْرَتى‏ عَلى‏ ما فَرَّطْتُ". در خصوص اين اظهار حسرت در جاى ديگر فرموده:" حَتَّى إِذا جاءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قالُوا يا حَسْرَتَنا عَلى‏ ما فَرَّطْنا فِيها"«1».


آن گاه وقتى به حسابشان رسيدگى شد و به متقين دستور داده شود كه به بهشت در آيند و گفته مى‏شود:" وَ امْتازُوا الْيَوْمَ أَيُّهَا الْمُجْرِمُونَ" «2»، آن وقت تعلل كرده مى‏گويند:" لَوْ أَنَّ اللَّهَ هَدانِي لَكُنْتُ مِنَ الْمُتَّقِينَ- اگر خدا مرا هم هدايت كرده بود، از متقيان مى‏بودم".


و چون دستور مى‏رسد كه به آتش در آيند و بر كنار آتششان مى‏برند، و سپس به آتش واردشان مى‏كنند آرزو مى‏كنند اى كاش به دنيا برمى‏گشتند تا در آنجا كار نيك كنند و سعادتمند شوند:" أَوْ تَقُولَ حِينَ تَرَى الْعَذابَ لَوْ أَنَّ لِي كَرَّةً". در جاى ديگر راجع به همين آرزو مى‏فرمايد:" وَ لَوْ تَرى‏ إِذْ وُقِفُوا عَلَى النَّارِ فَقالُوا يا لَيْتَنا نُرَدُّ وَ لا نُكَذِّبَ بِآياتِ رَبِّنا وَ نَكُونَ مِنَ الْمُؤْمِنِينَ" «3»، و نيز از قول ايشان حكايت كرده كه خواهند گفت:


_______________


(1) تا آنكه قيامت به طور ناگهانى بسر وقتشان بيايد، آن وقت مى‏گويند: وا حسرتا بر آنچه كه در باره‏اش كوتاهى كرديم. سوره انعام، آيه 31.


(2) اى مجرمان! امروز شما از صف نيكوكاران جدا شويد. سوره يس، آيه 59.


(3) و اگر حال آنها راى هنگامى كه بر آتش دوزخ باز دارند مشاهده كنى كه در آن حال با نهايت حسرت مى‏گويند اى كاش ما راى به دنيا بازمى‏گردانيدند تا ديگر آيات خداى خود راى تكذيب نكرده و بدان ايمان مى‏آورديم. سوره انعام، آيه 27.


/ 614