ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 446


نبود به آن حقايق دست نمى‏يافت، از جمله موارد اطلاقش بر ايمان آيه" اللَّهُ وَلِيُّ الَّذِينَ آمَنُوا يُخْرِجُهُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ" «1» است. و يكى از موارد اطلاقش بر قرآن آيه" فَآمِنُوا بِاللَّهِ وَ رَسُولِهِ وَ النُّورِ الَّذِي أَنْزَلْنا" «2» مى‏باشد.


مفسرين در معناى" اشراق زمين به نور پروردگارش" اختلاف كرده‏اند. بعضى «3» گفته‏اند: آن روز زمين به نورى روشن مى‏شود كه خدا خلقش كرده، نه به نور اجسام نورانى چون خورشيد و ماه. و اگر نور را به كلمه" پروردگارش" اضافه كرده، در حقيقت از قبيل" روحى" و" ناقة اللَّه" است.


ليكن اين وجه هيچ دليل قابل اعتمادى ندارد.


بعضى «4» ديگر گفته‏اند: مراد از آن، تجلى پروردگار متعال است براى داورى بين خلق، هم چنان كه در بعضى اخبار از طرق اهل سنت نيز آمده است.


اشكال اين وجه اين است كه به فرضى كه آن روايت صحيح باشد، هيچ دلالتى بر اين معنا ندارد كه اشراق زمين ناظر به آن نور باشد.


بعضى «5») ديگر گفته‏اند: مراد از آن، روشن شدن زمين به عدالت پروردگار است در قيامت، چون همانطور كه نور علم به عمل است، نور زمين هم به عدالت است.


اشكال اين هم آن است كه: اگر فرضا استعاره گرفتن نور را در عدالت صحيح بدانيم، لازمه‏اش آن نيست كه نور در آيه هم به همان معناى عدالت باشد، مگر آنكه دليلى بر آن دلالت كند، آنهم به عهده صاحب اين قول است كه بياورد، و نياورده.


و در تفسير كشاف آمده كه: خداى عز و جل كلمه" نور" را استعاره گرفته براى حق و برهان، و اين استعاره در چند جاى قرآن آمده كه آيه مورد بحث هم يكى از آنها است، و معنايش اين است كه: زمين به خاطر آن حقى كه در آن اقامه مى‏شود، و آن عدلى كه در آن گسترده مى‏گردد، و آن ميزان حقى كه با آن حسنات و سيئات را مى‏سنجد، نورانى مى‏شود.


و همين كه كلمه نور را به نام خودش اضافه كرد و فرمود" به نور رب" با در نظر گرفتن اينكه رب همان حق و عدل است و نيز اضافه كردن نام خودش بر ضمير زمين" ربها"، با در نظر گرفتن اينكه نام او زمين را زينت مى‏دهد، چون عدل خود را در آن مى‏گستراند، و موازين‏


_______________


(1) خدا سرپرست كسانى است كه ايمان دارند، آنان را از ظلمت‏ها به سوى نور بيرون مى‏آورد.


سوره بقره، آيه 257.


(2) پس ايمان آوريد به خدا و رسول او، و نورى كه ما نازل كرديم. سوره تغابن، آيه 8.


(3 و 4 و 5) روح المعانى، ج 24، ص 30.


/ 614