ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 448


عبارت است از ظهور آن به وسيله نور، و اين هم جاى شك نيست، كه ظهور دهنده آن روز خداى سبحان است، چون غير از خدا هر سبب ديگرى در آن روز از سببيت ساقط است. پس اشيا در آن روز با نورى كه از خداى تعالى كسب كرده روشن مى‏شوند.


و اين اشراق هر چند عمومى است و شامل تمامى موجودات مى‏شود و اختصاصى به زمين ندارد، و ليكن از آنجا كه غرض بيان حالت آن روز زمين، و اهل زمين است، لذا تنها از اشراق زمين سخن گفته و فرموده:" وَ أَشْرَقَتِ الْأَرْضُ بِنُورِ رَبِّها". و اگر به جاى كلمه" اللَّه" كلمه" رب" را آورده براى تعريض بر مشركين است، كه منكر ربوبيت خداى تعالى براى زمين، و موجودات زمينى هستند.


و مراد از زمين در عين حال زمين و موجودات در آن و متعلقات آن است، هم چنان كه در جمله" وَ الْأَرْضُ جَمِيعاً قَبْضَتُهُ"، نيز گفتيم كه منظور، زمين و آنچه در آن است مى‏باشد.


اين معنايى كه به نظر ما رسيده از مواضعى از كلام خداى تعالى استفاده مى‏شود:


مانند آيه" لَقَدْ كُنْتَ فِي غَفْلَةٍ مِنْ هذا فَكَشَفْنا عَنْكَ غِطاءَكَ فَبَصَرُكَ الْيَوْمَ حَدِيدٌ" «1» و آيه" يَوْمَ تَجِدُ كُلُّ نَفْسٍ ما عَمِلَتْ مِنْ خَيْرٍ مُحْضَراً وَ ما عَمِلَتْ مِنْ سُوءٍ" «2» و آيه شريفه" يَوْمَئِذٍ تُحَدِّثُ أَخْبارَها بِأَنَّ رَبَّكَ أَوْحى‏ لَها يَوْمَئِذٍ يَصْدُرُ النَّاسُ أَشْتاتاً لِيُرَوْا أَعْمالَهُمْ فَمَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ خَيْراً يَرَهُ وَ مَنْ يَعْمَلْ مِثْقالَ ذَرَّةٍ شَرًّا يَرَهُ" «3»، و آيات بسيارى ديگر كه دلالت دارند بر ظهور اعمال و تجسم آنها، و شهادت اعضاى بدن آدميان و امثال آن.


" وَ وُضِعَ الْكِتابُ"- بعضى «4» از مفسرين گفته‏اند:" مراد از نهادن كتاب رسيدگى به حساب اعمال است". ولى اين وجه- به طورى كه ملاحظه مى‏كنيد- صحيح نيست. و بعضى «5» ديگر گفته‏اند: مراد از كتاب، همان نامه‏هاى اعمال است، كه حساب بر طبق آنها صورت مى‏گيرد و بر طبق آن حكم مى‏كنند. و بعضى «6» ديگر گفته‏اند: مراد از كتاب لوح‏


_______________


(1) تو از چنين وضعى در غفلت بودى، ما پرده غفلت را كنار زديم اينك ديدگانت امروز تيز بين و خيره شده است. سوره ق، آيه 22.


(2) روزى كه هر نفسى آنچه از عمل خير كرده و آنچه از بديها كه مرتكب شده حاضر مى‏يابد.


سوره آل عمران، آيه 30.


(3) امروز زمين اخبارى را كه دارد مى‏گويد، چون پروردگار تو به آن وحى كرده. امروز مردم دسته دسته بيرون مى‏آيند تا اعمال خود را ببينند. پس هر كس به سنگينى يك ذره عمل خيرى كرده باشد، آن را مى‏بيند و هر كس به سنگينى يك ذره عمل شرى كرده باشد، آن را خواهد ديد. سوره زلزال، آيه 4- 8.


(4 و 5 و 6) روح المعانى، ج 24، ص 31.


/ 614