بیشترتوضیحاتافزودن یادداشت جدید صفحهى 458 ايشان را گرفتم و چه عجيب است عذاب (5). و همچنين كلمه عذاب پروردگارت بر آنان كه كافر شدند حتمى شد كه بايد اهل آتش باشند (6). بيان آيات [اشاره به مطالبى كه سوره مباركه مؤمن متضمن است] اين سوره پيرامون بلندپروازيهاى كفار، و جدالشان به باطل به منظور از بين بردن حقى كه بر آنان نازل شده، سخن مىگويد، و لذا مىبينيم كه آيات آن يكى پس از ديگرى متعرض جدال آنان، و پاسخ دادن به جدالشان مىشود، يك جا مىفرمايد:" ما يُجادِلُ فِي آياتِ اللَّهِ إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا فَلا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِي الْبِلادِ"، جاى ديگر مىفرمايد:" الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ كَبُرَ مَقْتاً"، باز هم مىفرمايد:" أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ أَنَّى يُصْرَفُونَ". و با اين تكرار، سورت استكبار و جدال آنان را از راه به رخ كشيدن عذابى كه امم گذشته به جرم تكذيب گرفتار آن شدند مىشكند، و به همين منظور عذابهاى خوار كنندهاى را كه خدا به ايشان وعده داده، با ذكر نمونهاى از آنچه در آخرت بر سرشان مىآيد خاطر نشان مىكند. و سخنان باطلشان را با حجتهايى كه گوياى وحدانيت خدا در ربوبيت و الوهيت است، به كلى مردود مىسازد و رسول گرامى خود (ص) را امر به صبر نموده هم آن جناب و هم همه مؤمنين را وعده نصرت مىدهد. و نيز آن جناب را امر مىكند به اينكه به كفار اعلام كند كه تسليم پروردگار خويش است و دست از پرستش او برنخواهد داشت، تا به كلى از آن جناب مايوس گردند. و اين سوره تمامى آياتش در مكه نازل شده، چون آيات آن به هم اتصال دارند و مضامين آن بر اين معنا شهادت مىدهد. ولى بعضىها «1» گفتهاند: پارهاى از آياتش در مدينه نازل شده. و اين حرف قابل اعتنا نيست، و به زودى- ان شاء اللَّه- به آن آيات اشاره خواهيم كرد. " حم تَنْزِيلُ الْكِتابِ مِنَ اللَّهِ الْعَزِيزِ الْعَلِيمِ" كلمه" تنزيل" مصدر به معناى مفعول (نازل شده) است. و بنا بر اين، عبارت _______________ (1) روح المعانى، ج 24، ص 39.
لطفا منتظر باشید ...
