ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 459


" تَنْزِيلُ الْكِتابِ" از قبيل اضافه صفت بر موصوف خودش است و تقدير آن" كتاب منزل من اللَّه- كتابى نازل شده از خدا" مى‏باشد.


و اگر در بين صفات خداى تعالى دو صفت" عزيز" و" عليم" را اختصاص به ذكر داد،- به قول بعضى «1» از مفسرين- براى اين است كه به اعجاز و انواع علوم قرآن اشاره كند، علومى كه قدرت فهم بشر از آن عاجز است. و به قول بعضى «2» ديگر براى اين است كه تفننى در تعبير كرده باشد. ولى هيچ يك از اين دو وجه به نظر درست نيست.


وجه صحيح آن است كه بگوييم سوره مورد بحث از آنجا كه پيرامون انكار منكرين و جدال آنان در پيرامون آيات خداست. و اينكه جدالشان جاهلانه و جدال به باطل است، و چون جاهلند خيال مى‏كنند كه جدالشان عالمانه است، و به همين جهت به خود مى‏بالند كه چه خوب احتجاج مى‏كنند هم چنان كه قرآن كريم اين باليدنشان را در آخر همين سوره چنين حكايت كرده:" فَلَمَّا جاءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّناتِ فَرِحُوا بِما عِنْدَهُمْ مِنَ الْعِلْمِ" «3» و نيز از فرعون حكايت كرده كه در باره حضرت موسى به قوم خود گفت:" إِنِّي أَخافُ أَنْ يُبَدِّلَ دِينَكُمْ أَوْ أَنْ يُظْهِرَ فِي الْأَرْضِ الْفَسادَ" «4» و نيز به ايشان گفته:" ما أُرِيكُمْ إِلَّا ما أَرى‏ وَ ما أَهْدِيكُمْ إِلَّا سَبِيلَ الرَّشادِ" «5».


بدين جهت سوره را با دو نام" عزيز" و" عليم" افتتاح كرد تا اشاره كرده باشد به اينكه اين كتاب كه بر آنان نازل شده، از ناحيه كسى است كه عزيز على الاطلاق است و هيچ غالبى بر او غلبه نمى‏كند تا بترسد دشمنان بر آن كتاب غالب شوند و به خاطر اوهام و خرافاتى كه دارند، از پذيرفتن آن استكبار كنند. و نيز او" عليم" على الاطلاق است، و علم او آميخته با جهل و ضلالت نيست، پس جدال به باطل كفار نمى‏تواند تاب مقاومت در مقابل دين حق را بياورد، دين حقى كه آن را با حجت‏ها و براهينى روشن بيان كرده است.


مؤيد اين وجه مضمونى است كه در آيه بعد است، و مى‏فرمايد:" غافِرِ الذَّنْبِ وَ قابِلِ التَّوْبِ ..."، كه- ان شاء اللَّه- بيانش خواهد آمد.


_______________


(1 و 2) روح المعانى، ج 24، ص 41.


(3) پس همين كه رسولان خدا به سويشان آمدند به علمى كه خود داشتند بباليدند.


(4) من از اين مى‏ترسم كه وى دين شما را عوض كند و يا فساد در زمين ظاهر گرداند. سوره غافر، آيه 26.


(5) من همانهايى را كه او نشان شما داد نشانتان مى‏دهم و من جز به راه رشاد هدايتتان نمى‏كنم. سوره غافر، آيه 29.


/ 614