ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

This is a Digital Library

With over 100,000 free electronic resource in Persian, Arabic and English

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 472


دوم اينكه، درخواست آمرزش را قبل از درخواست بهشت كرده‏اند و اين معنا يعنى ذكر آمرزش قبل از ذكر بهشت در كلام خداى تعالى هر جا كه با هم آمده‏اند مكرر آمده. و همين هم با عقل موافق است، براى اينكه به دست آمدن استعداد براى درك هر نعمتى، با زوال موانع تامين مى‏شود، يعنى اول بايد موانع برطرف گردد، بعد نعمت به دست آيد.


[توضيحى در مورد عدم منافات در خواست مغفرت و بهشت براى تائبين و مؤمنين، با اينكه بر خدا واجبست تائبين و مؤمنين را ببخشد و مؤمنان را داخل بهشت كند]


بعضى «1» از مفسرين گفته‏اند: جمله" فَاغْفِرْ لِلَّذِينَ تابُوا ..." دلالت دارد بر اينكه برداشتن و اسقاط عقاب بعد از توبه، تفضلى است از خداى تعالى، چون اگر واجب بود ديگر احتياج نداشت ملائكه درخواست آن را بكنند، بلكه خود خداى تعالى عقاب تائبين را اسقاط مى‏كرد.


ليكن اين استدلال صحيح نيست، براى اينكه واجب بودن اسقاط عقاب تائبين يا صدور هر كار ديگر از خداى تعالى منافاتى با صحت درخواست آن ندارد، به شهادت كلام خود ملائكه، كه بعد از استغفار گفته‏اند:" رَبَّنا وَ أَدْخِلْهُمْ جَنَّاتِ عَدْنٍ الَّتِي وَعَدْتَهُمْ" «2»، چون مى‏بينيم با اعترافشان به اينكه خدا وعده جنات عدن داده و با اينكه ملائكه مى‏دانند كه خدا خلف وعده نمى‏كند، با اين حال درخواست كرده‏اند كه مؤمنين را داخل آن جنات بفرمايد.


و از اين آيه صريحتر آيه:" رَبَّنا وَ آتِنا ما وَعَدْتَنا عَلى‏ رُسُلِكَ وَ لا تُخْزِنا يَوْمَ الْقِيامَةِ إِنَّكَ لا تُخْلِفُ الْمِيعادَ" «3» مى‏باشد كه حكايت دعاى خود مؤمنين است.


و قبول توبه از چيزهايى است كه خداى تعالى بر خود واجب كرده و آن را حق توبه كنندگان دانسته و فرموده:" إِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللَّهِ لِلَّذِينَ يَعْمَلُونَ السُّوءَ بِجَهالَةٍ ثُمَّ يَتُوبُونَ مِنْ قَرِيبٍ فَأُولئِكَ يَتُوبُ اللَّهُ عَلَيْهِمْ" «4» بنا بر اين طلب هر حقى كه خدا بر خود واجب كرده، از قبيل درخواست مغفرت گناه توبه كننده (و درخواست طلب روزى، و يا استجابت دعا و امثال آن) در حقيقت مراجعه به خداست براى اينكه وعده خود را انجاز كند، و نيز اظهار اشتياق براى رسيدن به رستگارى به سبب كرامت اوست.


_______________


(1) مجمع البيان، ج 8، ص 515.


(2) پروردگارا در آن جنات عدنى كه به ايشان وعده داده‏اى داخلشان كن.


(3) پروردگارا و آنچه كه به وسيله فرستادگانت به ما وعده داده‏اى، به ما بده و ما را در قيامت خوار مگردان كه تو خلف وعده نمى‏كنى. سوره عمران، آيه 194.


(4) جز اين نيست كه قبول توبه كسانى كه عمل زشت مى‏كنند و بلافاصله توبه مى‏كنند، بر خدا واجب و حق توبه كنندگان است و ايشان (مطمئن باشند كه) خدا از گناهانشان در مى‏گذرد. سوره نساء، آيه 17.


/ 614