ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 473


و همچنين صرف اينكه مى‏دانيم فلان رفتار خدا با بندگانش تفضل است، دليل نمى‏شود بر اينكه اين رفتار بر خدا واجب نيست، چون هر عطيه از عطاياى خدا كه فرض كنى، تفضل او است، چه واجب الصدور باشد و چه غير واجب، چون اگر صدور فعلى از افعال از خداى تعالى واجب باشد، چنان نيست كه ديگرى در ايجاب آن دخالت كرده باشد و خدا را مقهور تاثير خود ساخته باشد، چون مؤثر در هر چيز تنها و تنها خود او است و چيزى در او اثر نمى‏گذارد. و معناى وجوب صدور آن فعل اين است كه خداى عزيز، صدور آن را بر خود واجب كرده. و برگشت معناى وجوب، به اين است كه خداى عزيز قضا رانده كه اين كار انجام شود و اين عطيه افاضه گردد و قضايش هم حتمى است.


پس اگر آن كار را كه فرض كرديم بر خود واجب كرده، انجام مى‏دهد به مشيتى از ناحيه خويش انجام مى‏دهد، او منزه است از اينكه ديگرى او را به كار مجبور و كارى را بر او الزام كند، بلكه اگر آن كار عطيه‏اى باشد، در عين اينكه بر حسب فرض واجب بوده، تفضلى است كه كرده. پس فعل او تفضلى است از او هر چند كه واجب الصدور باشد و اما اگر واجب الصدور نباشد، تفضل بودنش واضح‏تر است.


" إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا يُنادَوْنَ لَمَقْتُ اللَّهِ أَكْبَرُ مِنْ مَقْتِكُمْ أَنْفُسَكُمْ إِذْ تُدْعَوْنَ إِلَى الْإِيمانِ فَتَكْفُرُونَ" كلمه" مقت" به معناى شديدترين مرحله خشم است. خداى تعالى بعد از آنكه پاره‏اى از آثار ايمان مؤمنين را برشمرد، اينك به سراغ كفار برگشته، پاره‏اى از آثار سويى كه از جهت كفر دارند، برمى‏شمارد.


و ظاهر اين آيه و آيه بعدش اين است كه: ندايى كه در اين آيه حكايت مى‏كند، ندايى است كه كفار در آخرت و بعد از داخل شدن در آتش به آن نداء مى‏شوند. آن هنگامى كه عذاب كفر خود را مى‏چشند و مى‏فهمند كه كفرشان در دنيا در حقيقت خشم گرفتن بر خودشان بوده است، آن روزى كه از طرف انبيا دعوت مى‏شدند به سوى ايمان و آن دعوت را مسخره مى‏كردند، به دست خود اين آتش را براى خود افروختند و خويشتن را به هلاكت دايمى دچار كردند.


در آن روز از جانب خداى سبحان اين ندا را مى‏شنوند: سوگند مى‏خورم كه شدت خشم خدا براى شما خيلى بزرگتر و بيشتر از شدت خشمى است كه خودتان بر خود گرفتيد، آن هنگام كه دعوت مى‏شديد- اگر مضارع آورده به اعتبار حكايت حال گذشته معناى گذشته را مى‏دهد- به سوى ايمان، يعنى انبيا شما را بدان دعوت مى‏كردند، و شما كفر مى‏ورزيديد.


/ 614