ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 478


" فَهَلْ إِلى‏ خُرُوجٍ مِنْ سَبِيلٍ"- اين جمله دعا و درخواست است، به صورت استفهام و پرسش. و اگر دو كلمه" خروج" را بدون الف و لام آورد، براى اشاره به اين معنا است كه مى‏خواهيم ما از دوزخ خارج بشويم، به هر طريق و هر قسم خروج كه باشد راضى هستيم، و اين خود دلالت دارد بر نهايت درجه فشار و ناراحتى، اما هيچ راهى به سوى خروج ندارند، چون روز قيامت روزى است كه تمامى درها به روى كفار بسته مى‏شود و تمامى سبب‏ها از كار مى‏افتد، و ديگر سببى نمى‏ماند، كه اميد آن رود كه اثر كند و ايشان را از عذاب خلاص سازد.


" ذلِكُمْ بِأَنَّهُ إِذا دُعِيَ اللَّهُ وَحْدَهُ كَفَرْتُمْ وَ إِنْ يُشْرَكْ بِهِ تُؤْمِنُوا ..."


خطاب در" ذلكم" به كفار است و موطن اين خطاب روز قيامت است، و احتمال هم دارد كه موطنش همين دنيا باشد و منظور اين باشد كه با اين خطاب ايشان را از شرك ورزيدن نهى كند و باز بدارد.


و" ذلكم" اشاره به حالت شدت و سخت كفار است. و جمله" وَ إِنْ يُشْرَكْ بِهِ" دلالت بر دوام و استمرار دارد. و سياق كلام براى بيان دشمنى كفار با حق و با دين توحيد است، چون كفار چنين بوده و هستند كه به هر چيزى و هر دعوتى كه بويى از توحيد در آن باشد كفر مى‏ورزند، و هر عقيده‏اى را كه نشانه‏اى از شرك در آن باشد مى‏پذيرند، در نتيجه وضعشان چنين است كه براى خدا هيچ حقى و حرمتى قايل نبوده، و جانب حق سبحان را به هيچ وجه رعايت نمى‏كنند، خداى سبحان هم رحمت خود را بر آنان حرام كرده، در احكام خود هيچ رعايتى از جانب آنان نمى‏كند.


و با اين معنايى كه براى آيه كرديم جمله" فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ" به خوبى به اول آيه متصل مى‏شود، آن وقت نتيجه اين اتصال اين مى‏شود كه گويا خواسته است بفرمايد:


وقتى شما يكباره از خدا بريديد و به هر چيزى كه او اراده مى‏كند شما كفر مى‏ورزيد، و به هر چيزى كه او دوست نمى‏دارد ايمان مى‏آوريد، جز اين نبايد توقع داشته باشيد كه او هم از شما ببرد، و از هر حكمى در باره شما مى‏كند هيچگونه رعايتى نسبت به حال شما نكند.


و بنا بر اين آيه شريفه مورد بحث همان مطلبى را افاده مى‏كند كه آيه شريفه" نَسُوا اللَّهَ فَنَسِيَهُمْ" «1» آن را بيان مى‏كند. و جمله" فَالْحُكْمُ لِلَّهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيرِ"، هر چند فى نفسه عموميت دارد، و ليكن از نظر سياق خاص است، و مى‏خواهد كفار را تهديد كند و به همين منظور براى تاكيد اين تهديد، آيه را با دو نام مقدس" على" و" كبير" ختم مى‏فرمايد.


_______________


(1) خدا را فراموش كردند، خدا هم فراموششان كرد. سوره توبه، آيه 67.


/ 614