ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 481


دعوت خود و معجزاتشان آن آيات را تاييد مى‏كنند،" خداى" سبحان است و اما آلهه مشركين كه مشركين آنها را به جاى خدا مى‏پرستند و مى‏خوانند، هيچ آيات و دليلى از ناحيه آنها نيست كه بر الوهيت آنها دلالت كند. پس همان" خداى" سبحان معبودى است يگانه و بى شريك- و امير المؤمنين (ع) هم در اين كلام خود كه فرموده:" لو كان لربك شريك لأتتك رسله- اگر پروردگار تو شريكى مى‏داشت، رسولان آن شريك هم به سويت مى‏آمدند"، به اين برهان اشاره فرموده.


جمله" وَ يُنَزِّلُ لَكُمْ مِنَ السَّماءِ رِزْقاً" هم، حجتى ديگر بر يگانگى خداى تعالى است، و اين حجت از جهت رزق اقامه شده، مى‏فرمايد: رزق دادن به بندگان يكى از شؤون ربوبيت و الوهيت است و چون همه مى‏دانند كه رزق از ناحيه خداست، نه از ناحيه شركاى ايشان، پس تنها او رب و اله است.


مفسرين «1»" رزق" در آيه را به باران و كلمه" سماء" را به سمت بالا تفسير كرده‏اند. و بعيد نيست مراد از" رزق" خود آن ارزاقى باشد كه مردم با آن ارتزاق مى‏كنند، و مراد از نازل شدن آن از آسمان اين باشد كه ارزاق از غيب به شهود مى‏آيند، هم چنان كه آيه شريفه" وَ إِنْ مِنْ شَيْ‏ءٍ إِلَّا عِنْدَنا خَزائِنُهُ وَ ما نُنَزِّلُهُ إِلَّا بِقَدَرٍ مَعْلُومٍ" «2» آن را افاده مى‏كند.


" وَ ما يَتَذَكَّرُ إِلَّا مَنْ يُنِيبُ"- اين جمله جمله‏اى است معترضه كه در بين احتجاجات اين معنا را مى‏رساند كه: متذكر شدن به اين حجت‏ها تنها شان يكى از دو طايفه‏اى است كه قبلا نام برده شدند، يعنى انابه كنندگان رجوع كننده به سوى خدا. و اما مجادلين كفر پيشه از اين دو طايفه متذكر نمى‏شوند، براى اينكه كفر و لجبازى استعداد تذكر به حجيت و پيروى حق را به كلى باطل مى‏كند.


" فَادْعُوا اللَّهَ مُخْلِصِينَ لَهُ الدِّينَ وَ لَوْ كَرِهَ الْكافِرُونَ" مناسبتر با سياق اين است كه خطاب عمومى و شامل مؤمنين و غير مؤمنين، و متفرع بر حجت قبلى باشد، ولى شامل كفارى كه در آخر آيه نامبرده شده‏اند، يعنى تكذيب كنندگان و مجادلين به باطل نمى‏شود.


گويا فرموده: وقتى آيات بر وحدانيت خداى تعالى دلالت كرد و معلوم شد كه تنها رازق او است، ناگزير بر همه مردم- البته غير آن كفارى كه آيات را تكذيب كرده، و مجادله‏


_______________


(1) مجمع البيان، ج 8، ص 517.


(2) هيچ چيز نيست مگر آنكه خزينه‏هايش نزد ماست و ما آن را نازل نمى‏كنيم مگر به اندازه‏اى معين. سوره حجر، آيه 21.


/ 614