ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 501


كرد. و مراد از" احزاب" امت‏هاى مذكور در آيه بعدى است، يعنى قوم نوح، عاد، ثمود، و آنهايى كه بعد از ايشان بوده‏اند. و جمله" مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوحٍ"، بيانى است براى مثل قبلى و كلمه" دأب" به معناى عادت است.


و معناى آيه چنين است: مؤمن آل فرعون مجددا رو به مردم كرده گفت: اى قوم و قبيله من به راستى من بر شما از همان عذاب مى‏ترسم كه بر سر اقوام گذشته آمد، من از روزى مى‏ترسم كه مانند يك عادت هميشگى بر اقوام گذشته يكى پس از ديگرى گذشت، به خاطر اينكه كفر ورزيدند و پيامبران خود را تكذيب كردند، ممكن هم هست كلمه" جزا" در تقدير بگيريم، و آيه را چنين معنا كنيم: من بر شما مى‏ترسم از روزى كه برسد بر شما مثل جزاى عادت دائمى گذشتگان، عادت دائميشان بر كفر و تكذيب، و خداوند هرگز نمى‏خواهد بر بندگان ستم كند.


[اشاره به وجه تسميه روز قيامت به" يوم التناد"]


" وَ يا قَوْمِ إِنِّي أَخافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنادِ ... مِنْ هادٍ" منظور از" يوم التناد" روز قيامت است. و تسميه قيامت به اين اسم، به خاطر اين است كه در آن روز ستمگران يكديگر را با صداى بلند صدا مى‏زنند، و داد و فريادشان به واويلا بلند مى‏شود، همانطور كه در دنيا به داد و فرياد عادت كرده بودند.


بعضى «1» از مفسرين گفته‏اند: مراد از" تنادى" نداهايى است كه بين بهشتيان و دوزخيان پيش مى‏آيد و قرآن آن را در سوره اعراف حكايت كرده. البته وجوه ديگرى نيز براى اين نامگذارى ذكر كرده‏اند، كه فايده‏اى در بر ندارد.


" يَوْمَ تُوَلُّونَ مُدْبِرِينَ ما لَكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ"- منظور از اين" يوم" باز همان روز قيامت است و شايد مراد اين باشد كه كفار در آن روز در دوزخ از شدت عذاب از اين سو به آن سو فرار مى‏كنند شايد كه راه نجاتى پيدا كنند، ولى از هر طرف كه مى‏دوند برگردانده مى‏شوند، هم چنان كه در جاى ديگر قرآن كريم آمده:" كُلَّما أَرادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْها مِنْ غَمٍّ أُعِيدُوا فِيها وَ ذُوقُوا عَذابَ الْحَرِيقِ" «2».


" وَ مَنْ يُضْلِلِ اللَّهُ فَما لَهُ مِنْ هادٍ"- اين جمله به منزله تعليلى است براى جمله" ما لَكُمْ مِنَ اللَّهِ مِنْ عاصِمٍ"، و معنايش اين است كه شما پشت كرده و فرار مى‏كنيد و ليكن هيچ پناهى نداريد، چون اگر پناهى باشد از ناحيه خداست، و از آن ناحيه هم پناهى نيست، براى‏


_______________


(1) روح المعانى، ج 24، ص 67.


(2) هر چه مى‏خواهند از اندوهى بيرون شوند، به سوى آن بازگردانده مى‏شوند، و خطاب مى‏شوند:


بچشيد عذاب سوزان را. سوره حج، آيه 22.


/ 614