ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 509


تقدير آن" و يوم تقوم الساعة قيل ادخلوا آل فرعون اشد العذاب" است.


[اينكه در جهنم كفار زير دست (تابعان) كم كردن عذاب خود را از بزرگان و متبوعان خود سؤال مى‏كنند از باب ظهور ملكات دنيويشان است‏]


" وَ إِذْ يَتَحاجُّونَ فِي النَّارِ فَيَقُولُ الضُّعَفاءُ لِلَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا ... بَيْنَ الْعِبادِ" سياق آيه اين نكته را افاده مى‏كند كه ضمير در جمله" يتحاجون" به آل فرعون بر مى‏گردد، دليل ديگرش هم تغيير سياق در جمله" وَ قالَ الَّذِينَ فِي النَّارِ" است. و معنايش اين است كه: عذاب سوء بر آل فرعون وقتى نازل شد كه در آتش محاجه مى‏كردند و يا اين است كه: به ياد آر از بدى عذاب آل فرعون، وقتى كه در آتش محاجه مى‏كنند. ضعفاى ايشان به اقوياى متكبر مى‏گويند: ما در دنيا تابع شما بوديم، و لازمه‏اش اين است كه شما در مواقع حاجت به كمك ما بشتابيد و در شدايد ياريمان كنيد و هيچ حاجت و شدتى شديدتر از وضعى كه امروز داريم نيست، حال آيا مى‏توانيد كارى براى ما بكنيد و مقدارى از اين آتش و عذاب را از ما برداريد؟ توقع نداريم كه همه اين عذاب را برداريد، بلكه مقدارى را هم برداريد ما قانعيم.


اين سخن از ايشان در حقيقت ظهور (ملكه) تملقى است كه در دنيا نسبت به اقويا و بزرگان خود داشتند كه در هر شدتى به آنها پناهنده مى‏شدند، نه به خداى تعالى و گرنه اگر ظهور قهرى آن ملكه نباشد، چگونه چنين درخواستى مى‏كنند، با اينكه مى‏دانند كه خود اقويا گرفتارترند و در وضعى و روزگارى قرار دارند كه هيچ كس به درد هيچ كس نمى‏خورد، روزى كه امر همه به دست خداست، و از اينگونه ظهورها نظائرى در قرآن كريم از مردم دوزخ حكايت شده، مثل اينكه در آنجا همان دروغگويى دنيا را از سر مى‏گيرند و سوگند دروغ مى‏خورند، و كارهايى كه كرده‏اند حاشا مى‏كنند و يكديگر را تكذيب مى‏نمايند و از اين قبيل اظهارات كه همه از باب ظهور ملكات دنيوى است.


" قالَ الَّذِينَ اسْتَكْبَرُوا إِنَّا كُلٌّ فِيها إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبادِ" اين آيه پاسخى است كه اقويا به ضعفا مى‏دهند، حاصلش اين است كه: امروز روز جزا است، نه روز عمل، امروز همه اسباب از تاثير افتاده‏اند، آن خيالهايى كه ما در دنيا در باره خود مى‏كرديم و خود را قوى و نيرومند مى‏پنداشتيم همه بيهوده شد، امروز حال ما و حال شما يكى است، چون مى‏بينيد كه هر دو طايفه در آتشيم.


پس اينكه گفتند:" إِنَّا كُلٌّ فِيها إِنَّ اللَّهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبادِ" مفادش اين است كه:


ظهور حكم الهى احكام ساير اسباب و تاثيرهاى آنها را باطل كرد و ما و شما در سرنوشتى برابر قرار گرفتيم، ديگر مانند دنيا ما امتيازاتى از شما نداريم و آن قوت شوكتى كه در دنيا ما را از شما ممتاز مى‏ساخت نمانده، تا در اينجا چيزى از عذاب را از شما برطرف كنيم.


/ 614