ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 511


و ارتباط دادن عدم استجابت را به وصف كفر، خود اشعار به عليت كفر دارد. حال خواهى گفت: چرا دعاى كافر مستجاب نمى‏شود؟ مى‏گوييم: براى اينكه هر چند خداى سبحان وعده قطعى داده كه دعاى هر كس از بندگانش را كه او را بخواند مستجاب كند، و فرموده:" أُجِيبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ إِذا دَعانِ" «1» و دعا در صورتى كه حقيقتا دعا باشد، به هيچ وجه رد نمى‏شود.


و ليكن آنچه كه در متن اين وعده به عنوان قيد آمده اين است كه اولا دعا، دعا و طلب حقيقى باشد، نه بازى و شوخى، و ثانيا ارتباط آن حقيقتا به خدا باشد، يعنى دعا كننده تنها از خدا حاجت بخواهد و در اين خواستنش از تمامى اسبابهايى كه به نظرش سبب هستند منقطع گردد.


و كسى كه به عذاب آخرت كفر مى‏ورزد و آن را انكار مى‏كند، و حقيقت آن را مى‏پوشاند، نمى‏تواند رفع آن را به طور جدى از خدا بخواهد، چون اين خواستنش يا در دنيا است كه جدى نبودن آن خيلى روشن است و يا در آخرت است، در آنجا هم هر چند عذاب را به چشم مى‏بيند، (و با همه ظاهر و باطنش لمس مى‏كند)، و از شدت آن به ناچار از هر سبب ديگر منقطع شده، تنها متوسل به خداى سبحان مى‏شود و ليكن آن ملكه انكارى كه از دنيا به همراه خود آورده، و بال و طوق لعنتى شده كه هرگز از او جدا نمى‏شود، و آتشى كه در آن است جزاى همان انكار است، در نتيجه نمى‏گذارد رفع چيزى را كه منكرش بوده به طور جدى از خدا بخواهد.


علاوه بر اين، سخن در باره انقطاعش از سببها و توسلش به خداى تعالى، همان سخنى است كه در طلب جدى‏اش گفتيم، همانطور كه او نمى‏تواند بطور جدى دعا كند همچنين نمى‏تواند بطور جدى از سببهاى ديگر بريده و متوسل به خداى عزيز گردد و چگونه مى‏تواند چنين توسلى جدى داشته باشد؟ با اينكه در دنيا آن را كسب نكرده بود- دقت بفرماييد.


از اينجا پايه ضعف استدلال بعضى «2» از مفسرين روشن مى‏شود كه به اين آيه استدلال كرده‏اند بر اينكه دعاى كافر مطلقا مستجاب نيست، چون توجه فرموديد كه آيه شريفه نمى‏خواهد بفرمايد دعاى كافر بطور كلى مستجاب نيست بلكه مى‏خواهد بفرمايد: دعاى او در


_______________


(1) من اجابت مى‏كنم دعاى دعا كننده را در صورتى كه مرا بخواند. سوره بقره، آيه 186.


(2) روح المعانى، ج 24، ص 76.


/ 614