ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 527


نمى‏رسند." فَاسْتَعِذْ بِاللَّهِ" رسول گرامى خود را دستور مى‏دهد از فتنه دجال به خدا پناه ببرد.


" لَخَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ" يعنى از خلقت دجال" «1».


و نيز در همان كتاب آمده كه: ابن ابى حاتم از كعب الاحبار روايت كرده كه در ذيل آيه" إِنَّ الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ" گفت: اين آيه در باره يهوديان نازل شد، البته در باره اين عقيده آنها كه منتظر امر دجال هستند «2».


و باز در همان كتاب است كه ابن منذر از ابن جريح نقل كرده كه در تفسير آيه" لَخَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ" گفته است: مى‏گويند يهوديان معتقد بودند كه در آخر الزمان پادشاهى خواهند داشت كه دريا تا زانويش، و ابرها تا فرق سرش مى‏رسند، آن قدر بلند بالا است كه مرغان را از بين آسمان و زمين با دست مى‏گيرد، و با او كوهى از نان و نهرى از آب است. در پاسخ ايشان اين آيه نازل شد" لَخَلْقُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ أَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ" «3».


مؤلف: در سابق توجه فرموديد كه گفتيم: غرض سوره- به طورى كه از سياق آياتش استفاده مى‏شود- گفتگو در پيرامون استكبار و مجادله كفار در آيات خدا است، آنهم مجادله به غير حق. پس در اين سوره گفتار از اين جا آغاز شد، و در چند نوبت باز به همين نكته عود كرد، مثل اينكه يك جا فرمود:" ما يُجادِلُ فِي آياتِ اللَّهِ إِلَّا الَّذِينَ كَفَرُوا" جاى ديگر فرمود:


" وَ جادَلُوا بِالْباطِلِ لِيُدْحِضُوا بِهِ الْحَقَّ" بار سوم فرمود:" الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ كَبُرَ مَقْتاً"، بار چهارم فرمود:" إِنَّ الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌ" بار پنجم فرمود:" أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ أَنَّى يُصْرَفُونَ". پس بنا بر اين، سياق آيات اين سوره اين معنا را نمى‏پذيرد كه بعضى از آنها در باره حادثه‏اى نازل شده باشد كه ساير آيات آن ربطى به آن حادثه نداشته باشد، در حالى كه چند روايت بالا مى‏خواهد اين را بگويد.


علاوه بر اين، مضمون اين روايات، يعنى قصه خبر دادن يهود از دجال، با دو آيه مزبور هيچ تطبيق نمى‏كند، و خواننده عزيز اگر در مضمون اين دو آيه يعنى آيه" إِنَّ الَّذِينَ يُجادِلُونَ- تا جمله- وَ لكِنَّ أَكْثَرَ النَّاسِ لا يَعْلَمُونَ" دقت بفرمايد، خواهد ديد كه از مضمون روايت اجنبى است. از اينجا روشن مى‏شود اين قول كه اين دو آيه به دليل اين روايات در مدينه نازل شده صحيح نيست.


_______________


(1 و 2 و 3) الدر المنثور، ج 5، ص 353.


/ 614