ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 530


مى‏دهد كه يارى‏اش خواهد كرد. و دلگرمش مى‏كند به اينكه وعده خدا حق است.


[بيان حال مجادله كنندگان در آيات خدا و سر انجام سختى كه در جهنم خواهند داشت‏]


" أَ لَمْ تَرَ إِلَى الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ أَنَّى يُصْرَفُونَ" جمله" أَ لَمْ تَرَ- آيا نمى‏بينى" تعجب را مى‏رساند. و كلمه" انى" به معناى" كيف- چگونه" است. و معناى آيه اين است كه: آيا تعجب نمى‏كنى- و يا- آيا تعجب نكردى از امر اين اشخاصى كه در آيات خدا مجادله مى‏كنند، چگونه از حق به سوى باطل و از هدايت به سوى ضلالت منحرف مى‏شوند؟


و منظور از اينكه در اين آيه باز متعرض حال مجادلين شده، اين است كه اشاره كند كه اين طايفه از حق و هدايت منحرف شده‏اند و اينكه سرانجام چه سرنوشتى خواهند داشت.


ولى در آيه" إِنَّ الَّذِينَ يُجادِلُونَ فِي آياتِ اللَّهِ بِغَيْرِ سُلْطانٍ أَتاهُمْ إِنْ فِي صُدُورِهِمْ إِلَّا كِبْرٌ ما هُمْ بِبالِغِيهِ" متعرض حال آنان شده، از اين جهت كه چه عاملى باعث مى‏شود در مقابل حق جدال كنند، و آن را عبارت مى‏داند از كبر، و آن گاه مى‏فرمايد: به آن كبريايى كه در سر مى‏پرورانند نمى‏رسند. پس آيه مورد بحث تكرار آيه مزبور نيست، بلكه هر يك از آن دو يك جهت را متعرضند.


از اين بيان اشكالى كه در كلام بعضى از مفسرين «1» هست روشن مى‏شود، مفسر نامبرده گفته است: تكرار كردن مساله مجادله، بايد محمل صحيحى داشته باشد، و آن اين است كه:


بگوييم مجادلين متعدد بوده‏اند، آن مجادلينى كه آيه قبلى متعرض حالشان بود، غير از آن مجادلين هستند كه در آيه مورد بحث نامبرده شده‏اند. و يا بگوييم مورد مجادله متعدد بوده، مثل اينكه مجادله در آيه سابق در مساله معاد بوده، و مجادله در آيه مورد بحث در مساله توحيد بوده است.


و خواننده از بيان سابق، متوجه اشكالى كه بر اين مفسر وارد است مى‏باشد. علاوه بر اين، از گفتار او پيداست كه اصلا متوجه غرض اين سوره نبوده است.


" الَّذِينَ كَذَّبُوا بِالْكِتابِ وَ بِما أَرْسَلْنا بِهِ رُسُلَنا فَسَوْفَ يَعْلَمُونَ" آنچه از سياق آيات بعدى برمى‏آيد اين است كه مراد از اين مجادلين تنها مجادلين با پيامبر است بنا بر اين مناسب‏تر اين مى‏باشد كه بگوييم: مراد از" كتاب" هم قرآن كريم است، و مراد از جمله" بِما أَرْسَلْنا بِهِ رُسُلَنا" كتابها و اديانى است كه ساير انبياء (ع) آورده‏اند، در نتيجه وثنيت كه قرآن و ساير كتابهاى آسمانى را منكرند در


_______________


(1) روح المعانى، ج 24، ص 85.


/ 614