ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 532


" وَقُودُهَا النَّاسُ وَ الْحِجارَةُ" «1» و نيز مى‏فرمايد:" إِنَّكُمْ وَ ما تَعْبُدُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ حَصَبُ جَهَنَّمَ" «2».


" ثُمَّ قِيلَ لَهُمْ أَيْنَ ما كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ قالُوا ضَلُّوا عَنَّا ..."


يعنى به ايشان گفته مى‏شود- و در حالى كه بين كشيده شدن روى زمين و سوختن در آتش قرار دارند- پس كجايند آن خدايانى كه مى‏پرستيدند و شريك خدا مى‏پنداشتيد تا شما را يارى كنند و از اين عذاب نجات دهند. و يا همان طور كه معتقد بوديد در مقابل عبادتهايى كه براى آنها مى‏كرديد شفاعتتان كنند.


" قالُوا ضَلُّوا عَنَّا"- يعنى مى‏گويند: آن آلهه از نظر ما غايبند، چون كلمه" ضل" به معناى" غاب" است، مى‏گويند:" ضلت الدابة" يعنى حيوان ناپديد شده و مكانش معلوم نيست. اين جمله پاسخى است از آن ندايى كه به ايشان مى‏شود:" أَيْنَ ما كُنْتُمْ تُشْرِكُونَ مِنْ دُونِ اللَّهِ".


" بَلْ لَمْ نَكُنْ نَدْعُوا مِنْ قَبْلُ شَيْئاً"- اين جمله تتمه جواب آنان و اعراض از جواب اولشان است، چون متوجه مى‏شوند كه آن آلهه‏اى كه در دنيا شركاى خدا مى‏پنداشتند بجز اسمايى بدون مسمى نبودند. مفاهيمى بودند كه در سراسر عالم با هيچ چيز تطبيق نداشتند، و عبادتهايى كه براى آنها كردند همه بيهوده بود، و لذا منكر عبادت خود مى‏شوند و مى‏گويند:


اصلا ما بت نمى‏پرستيديم. در مواردى ديگر به اين معنا اشاره نموده، مى‏فرمايد:" فَزَيَّلْنا بَيْنَهُمْ" «3» و نيز مى‏فرمايد:" لَقَدْ تَقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَ ضَلَّ عَنْكُمْ ما كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ" «4».


بعضى «5» هم گفته‏اند: جمله مورد بحث يكى از دروغهاى روز قيامت مشركين را حكايت مى‏كند، هم چنان كه آيه" وَ اللَّهِ رَبِّنا ما كُنَّا مُشْرِكِينَ" «6» دروغ ديگرى از آنهاست.


" كَذلِكَ يُضِلُّ اللَّهُ الْكافِرِينَ"- يعنى در ساير مواردى كه خدا كافران را گمراه مى‏كند، به خاطر اينكه كافرند، يعنى حق را مى‏پوشانند، شبيه به اين مورد است كه باطل را حق مى‏بينند و به طلبش مى‏روند و بعدا مى‏فهمند كه هر چه كرده‏اند بيهوده بوده، و سعيشان باطلى بوده در صورت حق، و سرابى بوده در سيماى حقيقت.


_______________


(1) آتش‏گيره آن انسانها و سنگ است. سوره بقره، آيه 24.


(2) شما و آنچه به عوض خدا مى‏پرستيد هيزم جهنميد. سوره انبياء، آيه 98.


(3) رابطه‏اى كه با بت‏ها داشتند زايل كرديم. سوره يونس، آيه 28.


(4) رابطه بين شما قطع شد و آنچه را كه خدا مى‏پنداشتيد ناپديد گشت. سوره انعام، آيه 94.


(5) روح المعانى، ج 24، ص 86.


(6) به خدا كه پروردگار ماست ما هرگز شرك نورزيديم. سوره انعام، آيه 23.


/ 614