ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 533


و معناى آيه بنا بر وجه دوم كه جمله" بَلْ لَمْ نَكُنْ نَدْعُوا مِنْ قَبْلُ شَيْئاً" دروغى باشد از مشركين، اين مى‏شود: خداوند مثل اين ضلالت، كافران را گمراه مى‏كند، آن وقت برگشت كارشان به اين مى‏شود كه ناگزير شوند به دروغ گفتن در موقعى كه يقين دارند كه اين دروغ گفتن سودى به حالشان ندارد.


البته جمله مورد بحث به معانى ديگرى نيز تفسير شده كه نزديك به يكديگرند و با تفسيرى هم كه ما كرديم نزديكترند.


[معناى اينكه فرمود:" ذلِكُمْ بِما كُنْتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ..."]


" ذلِكُمْ بِما كُنْتُمْ تَفْرَحُونَ فِي الْأَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَ بِما كُنْتُمْ تَمْرَحُونَ" كلمه" تفرحون" مضارع از" فرح" است و" فرح" به معناى مطلق خوشحالى است، ولى" مرح" به معناى افراط در خوشحالى است كه از اعمال مذموم بشمار مى‏رود. راغب گفته:" فرح" به معناى گشادگى دل است، به وسيله لذتى زودگذر كه بيشتر در لذتهاى بدنى است «1»، ولى" مرح" به معناى شدت فرح و بى بند و بارى در آن است «2».


و جمله" ذلِكُمْ بِما كُنْتُمْ" اشاره است به عذابى كه كفار در آن قرار دارند، و حرف" با" در كلمه" بما" باى سببيت و يا باى مقابله است.


و معنايش اين است كه: اين عذابى كه شما در آن قرار گرفته‏ايد به سبب (و يا در مقابل) فرحى است كه در زمين بدون حق مى‏كرديد، از لذات عاجل دنيا كام مى‏گرفتيد. و نيز به سبب (و يا در مقابل) افراطى است كه در فرح خود مى‏كرديد، چون دلهايتان شيفته لذات دنيا و زينت آن بود و با هر حقى كه مخالف باطل شما بود دشمنى مى‏كرديد، در نتيجه به خاطر احياى باطل خود و از بين بردن حق و كوبيدن آن فرح و مرح مى‏كرديد.


در مجمع البيان گفته: اگر فرح را مقيد به قيد" بغير الحق" كرد، ولى" مرح" را مطلق آورد، براى اين است كه گاهى فرح به خاطر حق دست مى‏دهد، و چنين فرحى ممدوح است، گاهى هم مى‏شود كه به باطل دست مى‏دهد كه آن مذموم است، ولى مرح جز مذموم و باطل نمى‏تواند باشد «3».


" ادْخُلُوا أَبْوابَ جَهَنَّمَ خالِدِينَ فِيها فَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِينَ" يعنى داخل درهاى جهنم شويد كه برايتان تقسيم كرده‏اند، در حالى كه در آن‏


_______________


(1) مفردات راغب، ماده" فرح".


(2) مفردات راغب، ماده" مرح".


(3) مجمع البيان، ج 8، ص 533.


/ 614