ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 553


[معناى جمله:" ثُمَّ اسْتَوى‏ إِلَى السَّماءِ" و بيان اينكه مفاد كلمه" ثم" تاخر زمانى خلقت آسمان نيست‏]


" ثُمَّ اسْتَوى‏ إِلَى السَّماءِ وَ هِيَ دُخانٌ فَقالَ لَها وَ لِلْأَرْضِ ائْتِيا طَوْعاً أَوْ كَرْهاً قالَتا أَتَيْنا طائِعِينَ" كلمه" استوى"- به طورى كه راغب «1» گفته- وقتى با كلمه" على" متعدى شود معناى استيلاء و تسلط را مى‏دهد، مانند آيه" الرَّحْمنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوى‏- رحمان بر عرش مسلط است" و چون با كلمه" الى" متعدى گردد، معناى رسيدن به چيزى را مى‏دهد.


و نيز در مفردات گفته: «2» كلمه" كره"- به فتحه كاف- به معناى مشقتى است كه از خارج و به اكراه و اجبار ديگران بر آدمى تحميل شود، ولى كلمه" كره"- به ضمه كاف- به معناى مشقتى است كه از ناحيه خود انسان برسد.


پس معناى اينكه فرمود:" ثُمَّ اسْتَوى‏ إِلَى السَّماءِ" اين است كه خدا سپس متوجه آسمان شد، و به امر آن بپرداخت. و منظور از توجه به آسمان خلق كردن آن است، نه اينكه بدانجا رود، چون قصد مكانى جز با انتقال قاصد از مكانى به مكانى ديگر و از جهتى به جهت ديگر تصور ندارد، و خداى تعالى از چنين چيزى منزه است.


و ظاهر اينكه جمله را با كلمه" ثم" عطف كرد، اين است كه خلقت آسمانها بعد از خلقت زمين بوده. و ليكن بعضى گفته‏اند كلمه" ثم" كه بعديت را مى‏رساند، صرفا بعديت در خبر را مى‏رساند، نه بعديت به حسب وجود و تحقق را. مؤيد اين قول آيه" أَمِ السَّماءُ بَناها ... وَ الْأَرْضَ بَعْدَ ذلِكَ دَحاها أَخْرَجَ مِنْها ماءَها وَ مَرْعاها وَ الْجِبالَ أَرْساها" «3» است كه خلقت زمين را بعد از آسمان مى‏داند.


بعضى «4» گفته‏اند: اين آيات سوره نازعات دلالت ندارد بر اينكه خلقت زمين بعد از آسمان بوده، چون آيات مزبور گستردن زمين را بعد از آسمان مى‏داند، نه خلقت آن را. ولى اين اعتراض وارد نيست، براى اينكه زمين كروى شكل است و گستردن آن به جز خلقتش به اين شكل نمى‏تواند باشد.


علاوه بر اين، آيات مزبور بعد از گستردن زمين، به اخراج آب و چراگاه زمين و ريشه‏دار كردن كوه‏هايش اشاره كرده و اين عينا همان مطلبى است كه جمله‏


_______________


(1) مفردات راغب، ماده" سوا".


(2) مفردات راغب، ماده" كره".


(3) آيا خلقت شما سخت‏تر است يا آسمان كه خدا بنايش كرد ... و بعد از آن زمين راى بگسترد، آب و چراگاه آن راى بيرون نمود و كوه‏هاى ريشه‏دار در آن پديد آورد. سوره نازعات، آيه 27- 30.


(4) تفسير منهج الصادقين، ج 8، ص 176.


/ 614