ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 578


شما عليه خودتان است.


با اين بيان روشن مى‏شود كه چرا جمله" هُوَ الَّذِي خَلَقَكُمْ" را مقيد كرد به جمله" اول مرة" و معلوم مى‏شود كه مراد از اين قيد، اولين لحظه‏اى است كه انسانها هستى مى‏پذيرند.


مفسرين در تفسير جمله" أَنْطَقَنَا اللَّهُ" و اينكه معناى به زبان آوردن پوست بدن چيست؟ همان اقوالى را كه در تفسير" شَهِدَ عَلَيْهِمْ" داشتند دارند. بعضى «1» گفته‏اند: خداوند در آن روز علم و قدرت بر نطق براى آنها خلق مى‏كند، در نتيجه به زبان درمى‏آيند.


بعضى «2» ديگر گفته‏اند: در كنار هر عضوى صدايى خلق مى‏كند، شبيه به صداى نطق گويندگان. و مراد از نطق اعضاء آن صداست. بعضى «3» ديگر گفته‏اند: مراد از نطق، دلالت ظاهر حال است بر اينكه مثلا فلان گناه را كرده.


و همچنين در تفسير اينكه فرمود:" أَنْطَقَ كُلَّ شَيْ‏ءٍ" وجوهى ذكر كرده‏اند. بعضى «4» گفته‏اند: اين عموميت تخصيص خورده به موجودات زنده، و داراى نطق، چون تمامى موجودات و حتى تمامى موجودات زنده، نطق به معناى حقيقى كلمه ندارند، و نظير اين تخصيص در كلام خداى تعالى شايع است، مثل اينكه در باره بادى كه به قوم عاد فرستاد، فرموده" تُدَمِّرُ كُلَّ شَيْ‏ءٍ"- و همه چيز را نابود كرد" «5» با اينكه منظور همه انسانها است، نه همه چيزها.


بعضى «6» ديگر گفته‏اند: مراد از" نطق" در جمله" أَنْطَقَنَا اللَّهُ" همان معناى حقيقى كلمه است، ولى در جمله" أَنْطَقَ كُلَّ شَيْ‏ءٍ" به معناى دلالت است، و در نتيجه اطلاق جمله باقى مى‏ماند و تخصيصى در كار نمى‏آيد.


اشكالى كه متوجه اين دو تفسير است، اين است كه: تخصيص زدن به آيه، و يا حمل آن بر معناى مجازى (دلالت)، وقتى درست است كه ما اين معنا را مسلم بدانيم كه غير انسان و حيوان و فرشته و جن كه حيات و نطق دارند، بقيه موجودات فاقد علم و نطق‏اند.


ليكن صرف اينكه ما موجودات را اين طور مى‏بينيم دليل نمى‏شود بر اينكه غير از آن چهار طبقه ديگر هيچ موجودى اراده و شعور ندارد، نه در ظاهر، و نه در پس پرده، و نه در باطن ذاتشان، چون ما دسترسى به باطن ذات موجودات نداريم، تا ببينيم آنجا چه خبر است؟ علم و


_______________


(1 و 2 و 3) مجمع البيان، ج 9، ص 9.


(4) روح المعانى، ج 24، ص 116.


(5) سوره احقاف، آيه 25.


(6) روح المعانى، ج 24، ص 116.


/ 614