ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 603


مقيد به قيد" لَمَّا جاءَهُمْ" كرده، دلالت دارد بر اينكه مراد از" الَّذِينَ كَفَرُوا" مشركين عربند كه معاصر با نزول قرآن بودند، چه قريش و چه غير آنان.


[وجوه مختلف در باره خبر" ان" در آيه:" إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِالذِّكْرِ لَمَّا جاءَهُمْ ..."]


مفسرين در اينكه خبر كلمه" ان" چيست اختلاف كرده‏اند، و از نظر ما ممكن است بگوييم: از سياق برمى‏آيد كه خبر آن حذف شده باشد، چون كلمه" آيات اللَّه" بر آن دلالت مى‏كرده، و لذا خود خبر در آيه نيامده، و احتياجى نبوده كه بيايد. و بنا بر اين، تقدير آيه چنين مى‏شود:" ان الذين كفروا بالذكر لما جاءهم يلقون فى النار يوم القيامة- بدرستى كه آنها كه به ذكر خدا بعد از آمدنش كافر شدند در روز قيامت در آتش خواهند افتاد" و اگر اين خبر را نياورد، براى اين بود كه ذهن شنونده همه جا برود و هر احتمالى را كه ممكن است بدهد، و در نتيجه بيشتر دلواپس شود. غرض از كلام هم كه گفتيم، تهديد و ايجاد دلواپسى است. پس نياوردن خبر اين غرض را بهتر تامين مى‏كرده، لذا آن را نياورده. معنايى هم كه زمخشرى در كشاف آورده كه جمله" إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا ..." بدل است از جمله" إِنَّ الَّذِينَ يُلْحِدُونَ فِي آياتِنا" به همان معناى ما برگشت مى‏كند «1».


بعضى «2» از مفسرين گفته‏اند. خبر كلمه" ان" جمله:" أُولئِكَ يُنادَوْنَ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ" است، كه در ضمن چند آيه بعد قرار دارد.


بعضى «3» ديگر گفته‏اند: خبر كلمه مذكور جمله" لا يَأْتِيهِ الْباطِلُ مِنْ بَيْنِ يَدَيْهِ وَ لا مِنْ خَلْفِهِ" است. و اگر بگويى: در اين صورت بايد مى‏فرمود" لا ياتيه منهم باطل" تا معنا چنين شود" آنهايى كه به ذكر كافر شدند بعد از آنكه به سويشان نازل شد بايد بدانند كه از ناحيه آنان هيچ چيزى نمى‏تواند آن را باطل كند و آنان قادر به اينكار نيستند" در پاسخ مى‏گوييم:


بله، بايد مى‏فرمود" باطلهم" ولى اين ضمير از كلام حذف شده است. و ممكن هم هست بگوييم الف و لامى كه بر سر كلمه" باطل" آمده عوض همان ضمير است، و معناى" الباطل"،" باطلهم" مى‏باشد.


بعضى «4» ديگر گفته‏اند: جمله" وَ إِنَّهُ لَكِتابٌ عَزِيزٌ ..." قائم مقام خبر است، و تقدير كلام چنين است" ان الذين كفروا بالذكر كفروا به و انه لكتاب عزيز- كسانى كه به ذكر كافر شدند در حالى كه آن ذكر كتابى است عزيز".


بعضى «5» ديگر گفته‏اند: خبر" ان" جمله" ما يُقالُ لَكَ ..." است، چيزى كه هست‏


_______________


(1) تفسير كشاف، ج 4، ص 201.


(2 و 3 و 4 و 5) روح المعانى، ج 24، ص 128.


/ 614