ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 609


پس خداى سبحان بدان جهت كه آفريدگار اشياء است، و گرداننده احوال آنها است، عالم به آنها و به جزئيات حالات آنها، و مراقب وضع آنها نيز هست، و اين بهترين تدبير است و به همين جهت تنها او رب و معبود است.


بنا بر اين، آيه شريفه در مقام اشاره به يگانگى خداى تعالى در ربوبيت و الوهيت است، و به همين جهت است كه در ذيل اين صدر فرموده:" وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ أَيْنَ شُرَكائِي ...".


" وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ أَيْنَ شُرَكائِي قالُوا آذَنَّاكَ ما مِنَّا مِنْ شَهِيدٍ ... مِنْ مَحِيصٍ" ظرف" يوم" متعلق است به جمله" قالوا". بعضى «1» گفته‏اند: ظرف است براى مطلبى تقديرى كه فعلا نمى‏شود بيان نمود و بدين جهت عمدا نام آن را نبرد تا اعلام كند كه آن قدر مهم است كه بيان، قاصر از معرفى آن است، هم چنان كه در جمله" يَوْمَ يَجْمَعُ اللَّهُ الرُّسُلَ" نيز ظرف" يوم" متعلق به چنين مظروفى است «2».


بعضى «3» ديگر گفته‏اند: متعلق است به چيزى كه حذف شده، از قبيل" بياد آر" و امثال آن.


و بعيد نيست كه وجه اول با صدر آيه مناسب‏تر باشد، البته به شرطى كه صدر آيه را به همان معنايى بگيريم كه ما احتمالش را داديم كه در اين صورت آيه شريفه در مقام نفى شركاء خواهد بود، از اين راه كه تدبير عالم قائم به خداى تعالى است، و خود مشركين هم در قيامت به آن اعتراف مى‏كنند.


كلمه" آذناك" از مصدر" ايذان" است كه به معناى اعلام مى‏باشد. و مراد از اينكه مى‏گويند: ما به تو اعلام مى‏كنيم كه هيچ يك شهيد نيستيم، اين است كه هيچ يك از ما شهادت زبانى نمى‏دهد. و يا شهيد به معناى رؤيت حضورى است كه بنا بر معناى دوم جمله" وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَدْعُونَ مِنْ قَبْلُ" عطف تفسيرى مى‏شود كه علت انتفاى شهادت را بيان مى‏كند.


" وَ ظَنُّوا ما لَهُمْ مِنْ مَحِيصٍ"- كلمه" ظن" به طورى كه مى‏گويند در اينجا به معناى يقين است. و كلمه" محيص" به معناى مفر و گريزگاه است. و معناى آيه اين است كه:


_______________


(1) روح المعانى، ج 25، ص 3.


(2) توضيح اينكه در اين دو آيه نمى‏فرمايد روزى كه ندا مى‏شوند و يا روزى كه خدا رسولان را جمع مى‏كند چه مى‏شود براى اينكه اشاره كند به عظمت مطلب و اينكه بيان قاصر از ايفاى آن است.


مترجم.


(3) روح المعانى، ج 25، ص 3.


/ 614