ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 612


داشت، و شرحش تا اندازه‏اى در تفسير سوره كهف گذشت.


" فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا بِما عَمِلُوا وَ لَنُذِيقَنَّهُمْ مِنْ عَذابٍ غَلِيظٍ"- اين آيه شريفه تهديد و وعيدى است به كفار.


" وَ إِذا أَنْعَمْنا عَلَى الْإِنْسانِ أَعْرَضَ وَ نَأى‏ بِجانِبِهِ وَ إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُو دُعاءٍ عَرِيضٍ" كلمه" نا" از ماده" ناى" است كه به معناى دور شدن است. و مراد از كلمه" جانب" پهلو است، و ممكن است مراد از آن جهت و مكان باشد، پس اينكه فرمود:" وَ نَأى‏ بِجانِبِهِ" كنايه است از دور شدن و خود را كنار كشيدن، و اين هم كنايه است از تكبر و نخوت، و مراد از" دعاى عريض" دعاى وسيع و طولانى است، و اين خود كنايه است از استمرار و اصرار دعا كننده در دعاى خود. و آيه شريفه در مقام مذمت انسان و توبيخ وى است به اينكه وقتى خداى تعالى به او نعمتى مى‏دهد او از خدا روى مى‏گرداند، و تكبر مى‏كند. و چون نعمتى را از او سلب مى‏كند، باز به ياد خدا مى‏افتد و به سويش روى مى‏آورد، و بطور دايم دست به دعا برمى‏دارد، و در دعايش اصرار مى‏ورزد.


" قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ كانَ مِنْ عِنْدِ اللَّهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهِ مَنْ أَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِي شِقاقٍ بَعِيدٍ" كلمه" أ رأيتم" (بر خلاف معنايى كه از ماده و هيئتش به نظر مى‏رسد) به معناى" خبر دهيد مرا" مى‏باشد. و كلمه" شقاق" و نيز كلمه" مشاقه" به معناى خلاف و مخالفت است. و كلمه" شقاق بعيد" به معناى اختلاف شديد است كه قابل اتفاق نيست و جمله" مِمَّنْ هُوَ فِي شِقاقٍ بَعِيدٍ" كنايه است از مشركين. و اگر نفرمود" منكم- از شما" با اينكه خطاب به مشركين بود، بلكه به جاى آن موصولى (من) وصله‏اى" هُوَ فِي شِقاقٍ بَعِيدٍ" را آورد، براى اين است كه صله و موصول معناى صفت را مى‏دهد، و خواست تا به اين وسيله بر علت حكم- يعنى اينكه از شما گمراهتر كسى نيست- دلالت كرده باشد، و بفهماند بدين جهت كسى گمراهتر از شما نيست كه شما در شقاقى بعيد هستيد، بعيد از حق، آن حقى كه ديگر ما فوق ندارد.


[اعراض از قرآن حتى با احتمال اينكه از ناحيه خدا باشد، بر خلاف حكم عقل است‏]


در نتيجه مفاد آيه اين است كه: قرآن شما را به سوى خدا مى‏خواند، و به بانك بلند اعلام مى‏دارد كه از ناحيه خداست، پس حد اقل، احتمال اين را بدهيد كه در ادعاى خود راست مى‏گويد، چون همين كه اين احتمال عقلايى را بدهيد، كافى است كه به حكم عقل نظر كردن در امر آن برايتان واجب شود، زيرا عقل دفع ضرر احتمالى را هم واجب مى‏داند، و چه ضررى خطرناكتر از هلاكتى ابدى كه اين قرآن شما را از آن هشدار مى‏دهد؟ پس به حكم عقل ديگر معنا ندارد كه به كلى از آن اعراض كنيد.


/ 614