ترجمه تفسیر المیزان جلد 17

اینجــــا یک کتابخانه دیجیتالی است

با بیش از 100000 منبع الکترونیکی رایگان به زبان فارسی ، عربی و انگلیسی

ترجمه تفسیر المیزان - جلد 17

سید محمدحسین طباطبایی؛ ترجمه: سید محمدباقر موسوی همدانی

| نمايش فراداده ، افزودن یک نقد و بررسی
افزودن به کتابخانه شخصی
ارسال به دوستان
جستجو در متن کتاب
بیشتر
تنظیمات قلم

فونت

اندازه قلم

+ - پیش فرض

حالت نمایش

روز نیمروز شب
جستجو در لغت نامه
بیشتر
توضیحات
افزودن یادداشت جدید


‌صفحه‌ى 78


بَيِّنَةٍ" به مشركين برمى‏گردد و ديگر نبايد به گفته آن مفسرى «1» كه ضمير را به" شركاء" بر گردانده اعتناء نمود.


" بَلْ إِنْ يَعِدُ الظَّالِمُونَ بَعْضُهُمْ بَعْضاً إِلَّا غُرُوراً"- اين جمله اعراض از احتجاج گذشته است، به اين بيان كه: داعى مشركين بر شرك ورزيدن، حجتى نبوده كه آنان را بر اين كار وادار كرده باشد، و خواسته باشند بر آن حجت اعتماد كنند، بلكه انگيزه آنها صرف فريبى است كه بعضى نسبت به بعض ديگر روا مى‏دارند، به اين معنا كه نياكان و اسلاف، آيندگان را مغرور مى‏كردند به اينكه: بت‏ها نزد خدا شفاعت مى‏كنند، و نيز رؤساى هر قوم مرءوسين خود را فريب مى‏دادند به اينكه اين شركاء نزد خداى سبحان شفاعت خواهند كرد، در حالى كه اين وعده‏ها همه پوچ بود و حقيقت نداشت.


احتجاجى كه در آيه شده، عليه تمامى طوايف مشركين است، و نسبت به همه عموميت دارد، چه آنها كه ملائكه و جن و قديسين از بشر را مى‏پرستيدند، و براى آنها صنمى (بتى) درست مى‏كردند تا رو به آن بت‏ها بايستند، و چه آنهايى كه روحانيين كواكب را مى‏پرستيدند، و رو به ستاره، عبادت مى‏كردند، و براى هر ستاره، صنمى (بتى) مى‏تراشيدند.


و چه آنهايى كه ملائكه و عناصر را مى‏پرستيدند و ديگر براى آنها صنمى اتخاذ نمى‏كردند مانند: مشركين فرس قديم- بطورى «2» كه نقل شده-. و چه آنهايى كه بعضى از افراد بشر را مى‏پرستيدند، مانند: نصارى كه مسيح (ع) را عبادت مى‏كنند، حجت آيه شريفه عليه همه اين طوايف است.


" إِنَّ اللَّهَ يُمْسِكُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ أَنْ تَزُولا وَ لَئِنْ زالَتا إِنْ أَمْسَكَهُما مِنْ أَحَدٍ مِنْ بَعْدِهِ ..."


بعضى «3» از مفسرين گفته‏اند:" اين آيه شريفه استينافى است كه نتيجه قبح شرك و دلهره ناشى از آن را بيان مى‏كند، و ربطى به ما قبل ندارد، مى‏خواهد بفرمايد: خداى تعالى آسمانها و زمين را حفظ مى‏كند، چون نمى‏خواهد فرو بريزند، و يا حفظ مى‏كند تا فرو نريزند و مضمحل نشوند، چون ممكن الوجود همان طور كه در حال پديد آمدنش محتاج پديد آورنده است، در بقايش نيز محتاج اوست".


[استدلال بر توحيد با استناد به ابقاء موجودات و اينكه ابقاء عبارتست از ايجاد و تدبير متوالى‏]


اما آنچه از آيه ظاهر مى‏شود، اين است كه: خداى تعالى مى‏خواهد بعد از استدلال بر


_______________


(1) روح المعانى، ج 22، ص 203.


(2 و 3) روح المعانى، ج 22، ص 204.


/ 614